Քիմիա

https://www.slideshare.net/mkrtchyanmilushik/ss-82497254

Օքսիդները բավականին տարածված են երկրի ընդերքում և առհասարակ տիեզերքում։ Օրինակ այդպիսի միացություններից է  ժանգը, ջուրը, շաքարավազը, ածխաթթու գազը։

ՍԱՀՄԱՆՈՒՄԸ `

Մոլեկուլում  -2 օքսիդացման աստիճանով թթվածնի ատոմ պարունակող երկտարր այն միացությունները, որոնցում թթվածնի ատոմներն անմիջականորեն միացած են մեկ այլ տարրի ատոմների հետ, իսկ միմյանց հետ միացած չեն, անվանվում են օքսիդներ:

ԴԱՍԱԿԱՐԳՈՒՄԸ `

Օքսիդնեռրը դասակարգվում են ըստ տարբեր հատկանիշների։Ըստ բաղադրության`

• Մետաղների օքսիդներ
• Ոչ մետաղների օքսիդներ

Ըստ քիմիական հատկությունների  օքսիդները  բաժանվում են  4 հիմնական դասերի՝ հիմնային, թթվային, երկդիմի և աղ չառաջացնող։

• Հիմնային օքսիդներ

Հիմնային են կոչվում այն օքսիդները, որոնց համապատասխանող հիդրատները հիմքեր են:Հիմնային  օքսիդների օրինակներ են ` Na2O,CaO,CuO,FeO,MnO,Cu2O և այլն։Եթե օքսիդ առաջացնող տարրը ալկալիական կամ հողալկալիական մետաղ է կամ այլ մետաղ է, որը ցուցաբերում է այդ օքսիդում նվազագույն վալենտականություն (I,II),ապա օքսիդը որպես կանոն հիմնային է:

                

նատրիումի օքսիդ՝ Na2O               կալցիումի օքսիդ՝   CaO              պղնձի (II) օքսիդ՝ CuO  

• Թթվային օքսիդներ

Եթե օքսիդ առաջացնող տարրը ոչ մետաղ է, ապա այդ օքսիդը հիմնականում՝ թթվային է:Կամ ` թթվային են կոչվում այն օքսիդները, որոնց համապատասխանող հիդրատները թթուներ են։Եթե օքսիդ առաջացնող տարրի ատոմը ցուցաբերում է մետաղական հատկություն և առավելագույն վալենտականություն (V-VIII), ապա oքսիդը թթվային է:

                                

ֆոսֆորի (V) օքսիդ՝ P2O5                               քրոմի (VI) օքսիդ՝ CrO3

• Ամֆոտեր կամ երկդիմի  օքսիդներ

Նյութերը, որոնք ցուցաբերում են և թթվային, և հիմնային հատկություններ,անվանվում են երկդիմի(ամֆոտեր):Եթե օքսիդ առաջացնող տարրը ցուցաբերում է մետաղական հատկություններ և բարձր վալենտականություն (III, IV), ապա օքսիդըերկդիմի է:  .Երկդիմի (ամֆոտեր) օքսիդներ՝ են BeO,ZnO,Al2O3,Cr2O3 և այլն:

                              

ալյումինի օքսիդ՝ Al2O3                                        ցինկի օքսիդ՝ ZnO

                             

քրոմի (III) օքսիդ՝ Cr2O3                                  բերիլիումի օքսիդ՝ BeO

• Անտարբեր (աղ չառաջացնող) օքսիդներ

Ոչ մետաղների օքսիդները, որոնք թթուների ու հիմքերի հետ սովորական պայմաններում չեն փոխազդում, կոչվում են անտարբեր օքսիդներ:Անտարբեր (աղ չառաջացնող) օքսիդների օրինակներ են` N2O,NO,CO,SiO  և այլն։

                            

սիլիցիումի (II) օքսիդ՝ SiO                              ածխածնի (II) օքսիդ՝  CO

       Օքսիդների ստացման եղանակները

• թթվածնի հետ պարզ և բարդ նյութերը փոխազդելիս

C+Օ2=CO2

4Al+3O2=2Al2O3

2ZnS+3O2=2ZnO+2SO2 

• թթվածին պարունակող բարդ նյութերի ` տաքացման պայմաններում քայքայվելիս

Mg(OH)2=MgO+H2O

CaCO3=CaO+CO2

H2SiO3=SiO2+H2O

• աղի ու թթվի փոխազդեցությունից.

Na2CO3 + H2SO4 = Na2SO4+ CO2↑ + H2O 

K2SO3 + 2HCl = 2KCl + SO2↑ + H2O

• Մետաղի ու օքսիդի փոխազդեցությունից

2 Al + Fe2O3 =  Al2O3 + 2 Fe

Կիրառությունը`

Օքսիդների կազմի մեջ են մտնում այնպիսի միացություններ, որոնք լայնորեն տարածված են երկրագնդում օրինակ ավազը, ջուրը։ Ավազը օգտագործվում է շինարարության մեջ, ինչպես նաև ապակու , խեցու  և մի շարք այլ արտադրություններում։Մեծ կիրառությու ունի չհանգած կիրը (կալցիումի օքսիդը)։ Այն օգտագործվում է գյուղատնտեսությն և շինարարության մեջ։ Ֆոսֆորի  հնգավալենտ օքսիդը , ջրազրկող նյութ է. այն կլանում է ջուրը։Ածխածինի քառավալենտ օքսիդը կրառվում է ոգելից (շամպայնը) և ոչ ոգելից  (լիմոնադ, հանքային ջրեր) խմիչքներ գազավորելիս, իսկ պինդ օքսիդը կամ ինչպես ասում են չոր սառույցը` սննդի արդյունաբերությունում,բժշկության մեջ և այլն։ Որոշ օքսիդներ հանդիսանում են թանկարժեք քարերի հումք։

Օքսիդների քիմիական հատկություններ

Հիմնային օքսիդներին բնորոշ է թթուների, թթվային օքսիդներին ` ալկալիների, իսկ երկդիմի օքսիդներին ` և՛ ալակալիների, և՛ թթուների հետ փոխազդեցությունը` բոլոր դեպքերում աղ և ջուր առաջացնելով։

Հիդրատացման ռեակցիա է անվանվում այնպիսի միացման ռեակցիան, որի երկու ելանյութերից մեկը ջուրն է։ 

Օքսիդների ֆիզիկական հատկություններ

Սովորական պայմաններում հիմնային և երկդիմի օքսիդները, որպես կանոն, պինդ նյութեր են, տարբեր գույների ` սպիտակ, սև, մուգ դարչնագուն, մուգ կանաչ և այլն։Հիմնային օքսիդները լավ են լուծվում ջրում  կամ այլ կերպ  ասած փոխազդում ջրի հետ ու առաջացնում ալկալի։Երկդիմի օքսիդները ջրում գործնակաանում անլուծելի են կամ ջրի հետ չեն փոխազդում։։ Թթվային օքսիդները սովորական պայմաններում կարող են լինել և՛ պինդ վիճակում, և՛ հեղոուկ վիճակում։դրանք կարող են լինել անգույն կամ ամենատարբեր գույներով ։ Անտարբեր օքսիդները ջրում  նույնպես գործնականորեն անլուծելի գազեր են

էկոլոգիա

Աշխարհում ըստ միջին հաշվարկի, ամեն տարի  արտադրվում է 4-5 տրիլիոն պլաստիկե տոպրակ: Պլաստիկե տոպրակի կյանքի միջին տևողությունը 20 րոպե է, մինչդեռ դրա քայքայման համար պահանջվում է 100-200 տարի: 

«Արմատ» մամուլի ակումբում ապրիլի 5-ին լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ  բնապահպանները քննարկում էին պլաստիկե շշերի և տոպրակների առաջացրած էկոլոգիական խնդիրները: 

Առաջին անգամ 20-րդ դարի 50-60-ականներին ԱՄՆ-ում օգտագործված պլաստիկե տոպրակներն այսօր սպառնում են ախարհի մասշտաբով բնապահպանական աղետի պատճառ դառնալ: 

Տարեկան համաշխարհային օվկիանոս է լցվում 6 մլն 300 հազար տոննա աղբ, որի զգալի մասը պլաստիկե տոպրակներն ու շշերն են: Կենդանիները, սխալմամբ այն սնունդ համարելով, ուտում են: Դրա հետևանքով ամեն տարի սատկում է 1 մլն թռչուն,  100 հազար ծովային կաթնասուն և հազարավոր ձկնատեսակներ: 

Չնայած Հայաստանը հեռու է համաշխարհային օվկիանոսից, սակայն այս խնդրից զերծ չէ: Հայաստանում աղտոտված են գետերը, Սևանա լիճը:

Հայաստանում չեն պահպանվում նաև աղբանոցների համար կիրառվող միջազգային ստանդարտները: Եթե ընդունված է, որ աղբանոցը պետք է լինի ոչ ջրաթափանց վայրում, դրա վրա պետք է լցնել նաև շինարարական աղբի շերտ, ավազով ծածկել, հետո կանաչապատել և այդպես շարունակ, ապա Հայաստանում աղբանողները բաց են: Տեղացած անձրևը, որ իր  մեջ լուծում է քիմիական նյութերը, հոսում,  ոռոգման ջուր է դառնում կամ էլ ներծծվում ու միանում խմելու ջրի պաշարներին: Բացի այդ «որ բնակավայրում հարցնենք, թե աղբը որտեղ են թափում, կասեն ձորում»,- ասում է բնապահպան Թամարա Գալստյանը: 

«Էկոլոգիական ակադեմիա» ՀԿ նախագահ Գրետա Գաբիրելյանն ասում է, որ հատկապես վտանգավոր են թեթև պլաստիկե տոպրակները, որոնք թեթև քաշի պատճառով ձեռնտու չէ հավաքել և վերամշակման հանձնել. դրանք մնում են բնության մեջ: 

Բնապահպանները նշում են, որ աշխարհի բազմաթիվ երկրներ, գիտակցելով վտանգը,  փորձում են այլընտրանքային միջոցներ կիրառել պլաստիկե տոպրակների փոխարեն: Շատ երկրներ, այդ թվում և Ֆրանսիան, Բանգլադեշը, Տանզանիան ու Մոզամբիկը արգելել են դրանց արտադրությունը և ներմուծումը: 

Որպես այլընտրանքային տարբերակ` բնապահպաններն առաջարկում են օգտագործել կտորից և թղթից տոպրակներ, որոնք պիտանի են բազմակի օգտագործման համար: Բնապահպան Թամարա Գալստյանը, սակայն, նշում է, որ թղթի վերամշակման ինստիտուտ չունեցող Հայաստանում թղթե տոպրակների կիրառումը կարող է մեկ այլ բնապահպանական աղետի հանգեցնել. առանց այդ էլ սակավաթիվ անտառները կարող են իսպառ վերանալ թղթե տոպրակների արտադրության համար: 

Գալստյանն առաջարկում է, որ դպրոցականների համար մեկ անգամ դեպի աղբանոցներ էքսկուրսիա կազմակերպվի: Նրա հավաստմամբ` եթե երեխան մեկ անգամ տեսնի, որ իր նետած աղբը իրենից ընդամենը մի քանի կմ հեռու կուտակվում է և թե  ինչ խնդիրներ է առաջացնում, նրա գիտակցությունը կփոխվի:

Մաթեմատիկա

Մինչև հիմա բուրգերի նշանակությունը ոչ ոք չգիտի:Շատ եգիպտոլոգներին թվում է, որ բուրգերը կառուցվել են միայն որպես եգիպտական փարավոնների դամբարաններ,բայց որոշ հոդվածներում քննարկվում է այլ տեսակետ՝բուրգերը կառուցվել են սպասելով ինչ-որ աներևակայելի տիեզերական ուժի:Կա կարծիք, որ Եգիպտոսի քրմերը կանխատեսում էին, Համաշխարհային ջրհեղեղը և նրանք գիտեին  X մոլորակի հակադարձման մասին:

Շատ եգիպտոլոգներ կարծում են, որ այդ վիթխարի կառույցները ստեղծվել են փարավոնների ամբարտավանության և հիմարության պատճառով: Բայց կան մարդիկ ,ովքեր կարծում են, թե այդ հսկա կառույցները ցուց են տալիս փարավոնների ուժը և իրենց  իշխանությունը, նաև նրանք Հին Եգիպտոսի հարստության խորհրդանիշներն էին:

Կարելի է ասել, ինչքան կան բուրգերի հետազոտմանը մասնակից մարդիկ, այնքան էլ կա կարծիք: Սակայն բոլոր պնդումներում կա փոքրիկ բաժին ճշմարտությունից: Իհարկե, միանգամից առաջանում է հարց՝ ինչո՞ւ որոշ փարավոններ չեն կառուցել իրենց համար բուրգեր, չնայած, որ նրանք ավելի հզոր էին և խենթ, քան այն փարավոնները, որոնք կառուցել են:

Ժամանակի ընթացքում նաև հայտնաբերվել է, որ հարցը հարստության մեջ չէ, որովհետև Եգիպտոսը Ռամզես II-ի կառավարման ժամանակ ավելի հարուստ է եղել քան Ջոսերի կամ Խինդջերի ժամանակ, սակայն Ռամզես II-ը իր ետևից չի թողել բուրգ:Կարելի  է նկատել, որ սոցիալական պայմանները Մեսոպատամիում եղել են Եգիպտոսի պես, բայց այնտեղ չեն հայտնաբերվել  բուրգերին նման  թագավորական դամբարաններ:

Համենայն դեպս բուրգերի ուսումնասիրողները փորձել են պատասխանել այդ հարցին հասկանալուց հետո, որ բուրգերը եղել են դամբարաները միայն այն փարավոնների համար, ովքեր համարվել են աստվածներ, այսինքն բուրգերը կրոնական կառույցներ էին:Այսինքն նշանակում  է, որ պետք է ավելի մոտիկից դիտել եգիպտացիների այն հանելուկային կյանքի շրջանը՝ կրոնական, ընդ որում ավելի չուսումնասիրված անկյունը՝ անդրշիրիմյան աշխարհի մասին պատկերացումները:

Բնականաբար, չի կարելի թողնել առանց ուշադրության, որ բուրգերը հանդիսանում են քաղաքականության և որոշակի տնտեսագիտական դիրքի արդյունք: Սակայն դրա հետ համատեղ կարևոր է նաև գաղափարական հավելումը՝ այսպես կոչված եգիպտական կրոն: 

Եգիպտական բուրգեր

Առաջին եգիպտական բուրգը կառուցել է թագավոր Ջոսերը: Չնայած բուրգը աստիճանավոր էր, բայց այն պատրաստված էր հսկայական քարերից,որին նայելով մինչև հիմա զարմանում ես:Երկրորդ բուրգը կառուցել էր իր ժառանգորդ Սեխմետը, սակայն այն անհայտ պատճառներով չեն ավարտել:Առաջին դինաստիայում կառուցվել են երկու հատ փոքր աստիճանավոր և երկու հատ չավարտված բուրգ:Այդ դինաստիայի վերջին ժառանգորդ փարավոն Խունին հրամայել էր կառուցել հսկայական բուրգ իր համար Մեդումայում:Բայց հնարավոր է, որ նա չապրեց մինչև բուրգի կառուցման ավարտվելը և բուրգի կառուցումը կանգնեց:Բայց հայտնի է, որ փարավոն Սորիսը ավարտել է Խուննի բուրգը:Սորիսից հետո ժամանակը հասավ Քեոփին,Խեֆրենին և Մինկերին: Այս երեք թագավորները դարձան Գիզայի երեք ամենամեծ բուրգերի ստեղծողները:

• Ուսերխերես
• Սեֆրես
• Նեֆերխերես
• Սիսերես
• Խերես
• Ռաֆուրես
• Մենխերես
• Տանխերես
• Օննոս

V դինաստիայում այս փարավոները կառուցել են բուրգեր Աբուսիրում և Սահարայում:Բայց այս փարավոնների կողմից կառուցված բուրգերը իրենց չափով զիջում են Գիզայի բուրգերին: VI դինաստայի այս բոլոր թագավորները և թագուհին իրենց հետևից թողել են բուրգեր:

• Տետի
• Պիոպի I
• առաջին Մերենրա
• Պիոպի II
• Թագուհի Նիտոկերտի

Բոլոր այս փարավոնները Ունիսի պես հրամայել են զարդարել բուգերի ներսի մասը գրվածքներով:Հին թագավորության դարաշրջանը եղել էր ամենակարևորներից մեկը Եգիպտոսի պատմության մեջ:Դարաշրջանի վերջում իր մայրաքաղաքը պատված էր հարյուրավոր բուրգերով սպիտակ և վարդագույն քարերից:

Շատ բաներ ապացուցում են, որ Եգիպտոսի փարավոնները ստիպում էին հազարավոր մարդկանց մասնակցել բուրգերի կառուցմանը, անկախ նրանից նրանք իր ստրուկներն էին, թե ուղղակի ազատ քաղաքացիներ:

Նոր թագավորության փարավոնները չէին ստեղծում բուրգեր:Նրանց թաղում էին ստորգետնյա դամբարաններում:Ինչպես մարդկային ձեռքերից ստեղծված ստորգետնյա կառույցներ ,նրանք չէին զիջում  բուրգերին իրենց գեղեցկությամբ:

Կենսաբանություն

Կարմիր բլուր- Չարբախ հատվածով քայլելողին չեն կարող չհամակել հանգստության և զայրույթի հակասական զգացողությունները:Մի կարողում դեղնած կամ տերևաթափ եղած, բայց խնամված այգիներ են , մյուս կողմից՝ լքված ու կիսավեր շինություններ: Գետը այս հատվածում բավական վարար է, գտնվում է բնակավայրերին մոտ, վերջինիս հետևանքով այդ հատվածում շատ են կենցաղային աղբի մնացորդները, որոնք աղավաղում են բնության հրաշալիքը՝ Հրազդան գետը:

հայոց լեզու

231.Ա․Հակ․Անդր․Արտ․Համ․Նախ․Վեր․Գեր․Տար
Բ․Կարծիք,դարձնել,գրել,գտնել,հարված,զգեստ,օրոք,դասել
հակ-հակակարծիք,հակահարված,հակադասել
անդր-անդրադրաձնել
արտ-արտագրել
համ-համակարծիք,համադասել
նախ-նախօրոք
վեր-վերադաձնել,վերադասել
գեր-Գերադասել
տար-տարակարծիք,տարադասել
232.Ես սիրած վայր չունեմ:
233.Գրել-գրվել, գրավել-գրավվել, ծեծել-ծեծվել,թրջել-թրջվել,թխել-թխվել, աղացել-աղացվել, տաշել-տաշվել, վրդովել-վրդովվել,կապել-կապվել, սպանել-սպանվել, նկարել-նկարվել, կեղտոտել-կեղտոտվել:
Ուղղակի քեզ պատկերացնում այն գոյականի տեղը ում հանդեպ կատարվում է գործողություն օր.` ծեծել-մեկին ծեծում են, քեզ դնում ես այդ ծեծվողի տեղը և դառնում է` ծեծվել:
234.1.Ա տարբերակում ասվում է, որ բոլոր դասարանների աշակերտները իրար հետ քսանհինգ աշակերտ կա։
Բ տարբերակում ասվում է, որ ամեն դասարանում քսանհինգ աշակերտ կա։
2.Ա տարբերակում ասվումն է,որ շրջանի գյուղերում ընդհամենը երկու դպրոց կա։
Բ տարբերակում ասվում է, որ շրջանի ամեն գյուղում երկուական դպրոց կա։
3.Ա տարբերակում ասվում է, որ բոլոր թռչունները իրար հետ չորս փետուր գցեցին։
Բ տարբերակում ասվում է, որ ամեն մեկը չորս փետուր գցեց։
4.Ա տարբերակում ասվում է, որ ամրոցում ընկերներըվմի տուն ունեին։
Բ տարբերակում ասվում է,որ ամրոցում ամեն ընկեր իր տունն ուներ։

236 .Դուք ինչ-որ երերուն տախտակի վրա եք ամրացրել այդ վանդակը։
Ինչո՞ւ դու քո հոտն իմ դածշտում ես արածացնում։
Հավերը երկարացրեցին վզները դեպի ներքև,նայեցին դես ու դեն։
Նա իր ձիուն մեծացրել է չամչով ու գարիով։
Ես հավանաբար ձանձրացրեցի ունկնդիրներին։
Մենք անզգուշորեն թռցրեցինք արևկող անող թռչուններին։

237.Մի իրար սիրող զույգ կար։Մի ժամանակ անց տղան իմանում է,որ իր ընկերուհին դավաճանում է իրեն։Նա ցավին չէր դիմանում և ուզում էր ինքնասպան լինել։Մի օր սրճարանում նա սուրճ պատվիրելուց ծանոթացավ մատուցողուհու հետ և մի տեղ հրավիրեց։ Նրանք սկսեցին սիրել իրեր, ամուսնացան և ունեցան մի սիրուն երեխա։Եվ եթե տղան իր ընկերուհու դավաճանության մասին չիմանար նա երևի չէր էլ ծանոթանա իր իսկական կեսի հետ։Հիշեք կյանքը ինչքան էլ վատ վարվի ձեզ հետ նա հետո ձեզ կտա ավելի պայծառ նվեր։
Հ.Գ.․ Կյանքը հրաշալի չէ
239.Երբ գետը զայրանում է, կամուրջը նրա հոսանքը բաժանում է ճյուղերի։
Գետը զայրանում է, թե չէ՝ կամուրջը նրա հոսանքը բաժանում է ճյուղերի։
Որ գետը զայրանում է, կամուրջը նրա հոսանքը բաժանում է ճյուղերի։
240.Մեր ժամանակներից առաջ
Լոնդոնում  գոյություն ունի մի ակումբ, որի անդամներն ապրում են հին տներում դղյակներում և չեն օգտագործում այն ինչ հայտնաբերվել է 1500 թվականից:

249.Այդ ականջակալները պատակնում են ինձ:
Այս ականջակալները իմն են:

Այս խոսքերը քեզ չեն վերաբերվում:
Այս խոսքերը քո մասին չեն:
250.Մի աղջիկ, խուճապահար թռչունի նման, մոտեցավ հավաքածներին:
Լեռն, վերջալույսի շողերով օծված,առասպելական մի նահապետ էր կարծես:
Զանգը, կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխը գցած,բոլորին հավաքում էր եկեղեցում:
251.Մի թագավոր կար, որը իր անունը ուզում էր անմահացնել և ժողովրդին հաճոյանալ:Դրա համար նա գնաց բանտ, անմեղներին և զղջացողներին ազատ արձակելու համար:Բոլոր բանտարկյալները միաբերան ժխտում էին, որ նրանք են կատարել այս կամ այն հանցանքը:Ասում էին.
-Դատավորը կաշառված էր:
-Ես մեղք չունեմ գլխիս սարքել են:
-Ես անմեղ եմ:
Եվ ոչ մեկը չէր ուզում ներողություն խնդրել:Թագավորը արդեն մտածում էր, որ բոլորն էլ մարդ չէին այլ գազան:Նա արդեն ուզում էր գնար երբ մի մութ անկյունում երիտասարդի տեսավ, որը ծպտուն չէր հանել.
-Ով ես?
-Գործածս հանցանքի պատճառով ես ուզում եմ, որ ոչ ոք իմ մասին չիմանա:Դրա համար էլ ձայն չէի հանում:
Եվ երիտասարդը սկսեց իր հանցանքների մասին պատմել զղջալով, իսկ վերջում ներողություն խնդրեց:Թագավորը գտավ այն արժանուն, որին արձակեց, իսկ մնացածները մնացին բանտում:Այս պատմությունը մարդիկ պատմելով հասցրել են մինչ օրս:
252.1.Ես ուրախ կլինեմ երբ ամեն ինչ կկարգավորվի: Երբ ամեն ինչ կկարգավորվի, ես ուրախկլինեմ: Ես կարգավորվելուն պես ուրախ կլինեմ: 2.Դու քաջ ես ոը անձնվեր հաստատ դու կարդարացնես մեր հույսերը: Դու հաստատ կարդարացնես մեր հույսերը,որովհետև դու քաջ ես ու անձնվեր: 3.Մարդու արյունատար մազանոթների ընհանուր երկարությունը հարյուր հազար կիլոմետրի է հասնում,դա հասարակածից երկուսուկես անգամ երկար է: Հասարակածից երկուսուկես անգամ երկար է մարդու արյունատար մազանոթների ընդհանուր երկարությունը, որը հասնում է հարյուր հազար կիլոմետրի: Մարդու արյունատար մազանոթը երկուսուկես անգամ երկար է հասարակածից, քանի որ այն հասնում է հարյուր հազար կիլոմետրի:
253.Բոլորն ասում էին, թե դու չես կարող սովորել բարձրացում-պտտեցում պտտաձողի վրա երկու շաբաթում,բայց ես ասում էի, որ կարող եմ ու կարողացա:Երկար խոսելու կարիք չկա, եթե ասածդ կարող ես ապացուցել գործով:
254.Անիմաստ է հաշվել, թե քանի հատ ճանապարհ է կառուցվել, անիվը հայտնագործելուց հետո:
Ամեն ինչ ուրիշ կլիներ, եթե հեծանիվ ունենաի:
Փորձոմ էի հեծանիվը սարքել,բայց չկարողացա:
Քսան տարի առաջ, Տրոյական պատերազմից հետո, Ոդիսևսը տուն վերադարձավ:
Յոթանասուն տարում, ամերիկային փոստային ընկերությունը Ջեկ Լոնդոնից ընդունեց, որպես գրող և նրա պատվին նամականիշ թողարկեց:
Մեր հարևանի աղջկա հետ՝Սառաի լավ մանկություն եմ անցկացրել:
Ծովին հարմարված մարդը, ցամաքին դժվար կհարմարվի:
255
Զբոսաշրջիկները հաճախ են գնում Լոխ Նեսս լիճ:Դրա պատճառով այնտեղ շատ աղբ է լինում և Էռնեստ Էկուզերը միշտ աղբահավաք է անում:Մի աղբահավաք անելու ժամանակ նա մի դեղին առարկա տեսավ, որը նման էր ռեգբիի գնդակի:Էռնեստը դա գլորելով հասցրեց աղբարկղը:Երբ նա վերադարձավ նա արբաղկղում տեսավ միայն դեղին կճեպ, և նկատեց ջուրը ձգվող անմարդկային հետքեր:Մինչև նրանք զանգեցին և կառավարության ներակայացուցիչները եկան, աղբարկղն արդեն դատարկված էր:Բայց այդ դեղին կճեպը շատ թանկարժեք գյուտ կարող էր լիներ:
256
1.Նավի անձնակազմից, մոռացվել էր և մնացել:
2.Հակառակ կողմի Ազորյան կղզիների և Պորտուգալիայի մեջ էր նկատվել:
3.Նոյեմբերի 7-ին դուրս եկած և դեպի Ճենովա գնացող <<Մերի Սելեսթը>> հայտնաբերվեց:
4.Առագաստանը տեսնելուն պես, միանգամից
5.Նա զիգզագացեվ էր շարժվում:
6.Անձնակազմը, որը բաղկացած էր եղել ութ մարդուց:
7.Նավի վրա ամեն ինչ կարգին էր, մաքուր և իր տեղը, ոչ մի բան չէր կոտրվել:
8.Ճակատագիրը, որը հասել էր անձնակազմին:
9.Օվկիանոսում լինելու ժամանակի չափ:
257
-Ով է հայտնագործել պաղպաղակը,-հարցրեց տղան
-Տանսմեկերորդ դարում, Սիցիլիան նվաճած արաբները, հետաքրքիր ուտելիք էին պատրաստում,-պատասխանում է հայրը,- նրանք թռչնի ձվի պարունակությունը խառնում էին ջրի հետ և թողնում, որ մի օր սառչի:
-Մենակ արաբները,-հարցրեց տղան?
Հռոմեացիները ուրիշ կերպ էին դա անում,-պատասխանեց հայրը-,նրանք դեղձի կորիզը հանում էին և տեղը սառույց դնում:
-Իսկ ուրիշները,-հարցրեց տղան:
-Չինացիները, հռոմեացիներից շուտ էին այդպիսի բաներ պատրաստում և ոչ միայն դեձի հետ, այլ նարնջի, լիմոնի և այլն:Ասեմ իմանաս, դա շատ համեղ է:
260
Էնշտեյնին քննություններից առաջ հարցիր խնդիրների դժվարության մասին:Նա պատասխանեց, որ անցած տարվա հարցերն են լինելու:Աշալերտը ասեց, որ եթե այդպես լինի պատասխաններն էլ նույնը պետք է լինել:Էնշտեյնը պատասխանեց, թե իհարկե ոչ, գիտությունը շատ առաջ է անցել այդպիսի բան չի լինի:
261
Գայլն սպասում էր, որ այծյամը ննջի, որ նրան բռնի և ուտի:Այծյամը նրա միտքն իմացել էր ու չէր քնում օրեր ու օրեր, մինչև որ գայլն ինքը թմրեց և նիրհեց:Այն ժամանակ եկավ առյուծն ու կերավ գայլին:
263
Արայադստրերը`չարաճճի և գեղեցկուհի, մոտեցավ տղան:
Նինվեն`երկրի մայրաքաղաքին, պաշարում էր զորքը և սպասում հրամանի:
Նազարից`ոչ ու փուչ մարդուց, բողոքում էր կինը հարևաններին:
Սաքոն`Նազարի հետ կռվող,այդ հարսանիքում էլ էր:
Զորավարի սիրտը`իր հայրենիք Իտալիայի թշվառ վիճակից արյունոտվում էր:
Ծերունին`իր թոռնիկ Կարոյով, հաճախ հպարտանում էր:
266
Այն նախադասությունները, որոնք մի բան բացատրում են և լրացուցիչ տեղեկություն են տալիս:
268
Զարմանալի է
Անսպասելի
Ինքնասպան էր եղել
Իրականությանը ավելի մոտ, որ
271․ ՈՒղի-Մայրուղի,ախտ-դրախտ,թիռ-ուղաթիռ,աղտ-թքաղտ։ 272․Խելամիտ գովազդի շնորհիվ,<<Ֆուձի>> հյուրանոցը Ֆուձիյամա լեռան վրա 3776 մետրանոց գագաթի շրջակայքի բազմաթիվ հյուրանոցներից ամենահաջողակն է։ Գովազդը հետևյալն է,<<Եթե ձեր համարի պատուհանից Ֆուձիյաման դիտելուն վատ եղանակը խանգարի, հյուրանոցը ձեր վճարած վարձը կվերադարձնի>>։Իսկ տեսանելիությունը տասնյոթ տարվա ընթացքում ընդամենը տասնհինգ օր է վատ եղել։

Գրականություն

Գրականություն-Լիվինգսթոն Լարնեդ, «Հոր զղջումը»

Հարցեր և առաջադրանքներ

• «Բոլոր մեծահասակները առաջ երեխա են եղել, միայն թե նրանցից քչերն են այդ բանը հիշում»: Համաձա՞յն ես Էքզյուպերիի այս մտքի հետ, պատասխանդ հիմնավորիր:
• Այո ես համաձայն եմ էքսյուպերիի հետ,որովհետև ինչ ճանապարհ անցնում են երեխաները այդ ճանապարհը անցել են նաև մեծերը:
• Ինչ եք կարծում՝ ինչո՞ւ են մեծահասակները երեխաներին չափում սեփական տարիների չափանիշով:
• Մեծահասակները այդպես են մտածում իրենց մարդկային փորձը հաշվի առնելով:
• «Քո փոքրիկ սիրտը նույնքան մեծ է, որքան արշալույսը հեռավոր բլուրների վրա»:
•  Ինչպե՞ս ես հասկանում այս նախադասությունը:Երբևէ զղջացե՞լ ես ինչ-որ բանի համար, հատկապես ո՞ր դեպքերում ես զղջում:
• այո զղջացել եմ : Զղջում եմ անմտացված քայլեր անելուց հետո:
• հատկապես զղջում եմ չմտացված արարքների պատճառով:
• Փորձիր պարզել Լիվինգսթոն Լարնեդն էլ ի՞նչ ստեղծագործություններ ունի: Չունի