Պատմություն

                                                           Նեմեսիս

Գործողությունը «Նեմեսիս» է անվանվել հատուցման ու վրեժխնդրության հին հունական աստվածուհի Նեմեսիսի անունով: Հետագայում կոչվել է Հայկական Նեմեսիս (1921–22 թթ.):

Առաջին աշխարհամարտում (1914– 1918 թթ.) Օսմանյան կայսրության պարտությունից (1918 թ-ի հոկտեմբերի 30) հետո երիտթուրքական կառավարության ու կուսակցության պարագլուխները գերմանական սուզանավով Կոստանդնուպոլսից տեղափոխվել են Գերմանիա: Թուրքիայի 1918 թ-ի դեկտեմբերի 16-ի դեկրետով «Միություն և առաջադիմություն» կառավարող կուսակցության և երկրի կառավարության պարագլուխներ Թալեաթը, Էնվերը, Ջեմալը, Բեհաէդդին Շաքիրը և ուրիշներ մեղադրվել են Թուրքիան պատերազմի մեջ ներքաշելու, հայերի տեղահանությունն ու ցեղասպանությունը կազմակերպելու համար և հեռակա կարգով դատապարտվել մահվան: 

1919 թ-ին Երևանում ՀՀԴ կուսակցության IX ընդհանուր ժողովը որոշում է ընդունել ի կատար ածել երիտթուրքական պարագլուխների նկատմամբ դատավճիռը: Արձանագրվել է ցեղասպանության հանցագործների 650 անուն, որոնցից առանձնացվել են 41 գլխավոր հանցագործները:

Ստեփան Ծաղիկյան (1886 թ.–?)

Միսաք Թորլաքյան (1888–1968 թթ.)

Արշավիր Շիրակյան (1900–1973 թթ.)

«Նեմեսիսի» պատասխանատու մարմնի ղեկավարը Արմեն Գարոն (Գարեգին Փաստրմաճյան) էր, Հատուկ ֆոնդինը՝ Շահան Սաթճակլյանը: Շահան Նաթալին և Գրիգոր Մերջանովը ղեկավարել են գործողությունը և ապահովել նյութական միջոցները: Հանցագործներին հայտնաբերելու գործը ղեկավարել է Հրաչ Փափազյանը, որը, որպես թուրք ուսանող, թափանցել է երիտթուրքական վտարանդիական բարձր շրջանակներ: Գործողության կազմակերպչական կենտրոններ էին «Ճակատամարտ» (Կոստանդնուպոլիս) և «Դրոշակ» (Բոստոն) թերթերի խմբագրատները: Վրիժառուների խմբերը (3–5 մարդ) հետապնդում էին որոշակի հանցագործի և հարմար պահին դատավճիռն ի կատար ածում: Կատարվել են վրեժխնդրական հետևյալ գործողությունները:

Սողոմոն Թեհլերյանը (Թեհլիրյան) 1921 թ-ի մարտի 15-ին Բեռլինում իրագործել է Թուրքիայի ներքին գործերի նախկին նախարար Թալեաթի մահավճիռը: 

Արշավիր Շիրակյանը 1921 թ-ի դեկտեմբերի 5-ին Հռոմում սպանել է երիտթուրքական կառավարության առաջին վարչապետ Սայիդ Հալիմին:

Արամ Երկանյանն ու Արշավիր Շիրակյանը 1922 թ-ի ապրիլի 17-ին Բեռլինում վերացրել են Տրապիզոնի նախկին նահանգապետ Ջեմալ Ազմիին և հակահայկական «Հատուկ կազմակերպության» հիմնադիր Բեհաէդդին Շաքիրին:

Պետրոս Տեր-Պողոսյանը և Արտաշես Գևորգյանը 1922 թ-ի հուլիսի 25-ին Թիֆլիսում սպանել են Թուրքիայի ռազմածովային ուժերի նախկին նախարար Ջեմալին. այդ գործողությանը մասնակցել են նաև Ստեփան Ծաղիկյանը և Զարեհ Մելիք-Շահնազարյանցը:

Հայ վրիժառուները հետապնդել են նաև Թուրքիայի նախկին ռազմական նախարար Էնվերին, որը Գերմանիայից Բաքվով անցել էր Միջին Ասիա և դարձել հակախորհրդային բասմաչական շարժման ղեկավարներից: Այստեղ նրա սպանությունը կազմակերպել է Կարմիր բանակի զորահրամանատար Հակոբ Մելքումովը (Մելքումյան): 

Չի հաջողվել գտնել երիտթուրքական կուսակցության նախկին գլխավոր քարտուղար Նազիմին: Սակայն տարիներ անց նա Գերմանիայից վերադարձել է Թուրքիա, անհաջող մահափորձ արել Մուստաֆա Քեմալի դեմ, որի համար և մահապատժի է ենթարկվել:

Բացի երիտթուրքական պարագլուխներից՝ հայ վրիժառուները ոչնչացրել են Ադրբեջանի մուսավաթական կառավարության գործիչների, որոնք մեղադրվում էին 1918 թ-ի սեպտեմբերին Բաքվում հայերի զանգվածային կոտորած կազմակերպելու համար: 

Արամ Երկանյանը 1920 թ-ի հունիսի 19-ին Թիֆլիսում սպանել է Ադրբեջանի նախկին վարչապետ Ֆաթալի խան Խոյսկուն, իսկ Միսաք Թորլաքյանը 1921 թ-ի հուլիսի 19-ին Կոստանդնուպոլսում գնդակահարել է Բաքվի և Շուշիի հայերի ջարդերի կազմակերպիչ, Ադրբեջանի ներքին գործերի նախկին նախարար Բեյբութ խան Ջևանշիրին: 

«Նեմեսիսի» վերաբերյալ հրատարակված երկերից հատկապես ուշագրավ են վրիժառուներ Արամ Երկանյանի «Այսպես սպաննեցինք» (Բեյրութ, 1954 թ.), Սողոմոն Թեհլիրյանի «Վերհիշումներ» (Կահիրե, 1956 թ.), Գրիգոր Մերջանովի «Քանի մը հուշեր Արշավիր Շիրակյանի» (1957 թ., Փարիզ) ու «Իմ կտակը» (1972 թ., Բեյրութ), Միսաք Թորլաքյանի «Օրերուս հետ» (Բեյրութ, 1963 թ.) գրքերը:

                                                              

                                                              Իսլամ

Իսլամը (արաբերեն՝ հնազանդություն) համաշխարհային կրոններից ամենաերիտասարդն է, հիմնվել է 7-րդ դարում, Արաբական թերակղզում, Մուհամեդ մարգարեի կողմից, որը քարոզում էր Աստծուց՝ Ալլահից ստացած հայտնությունները: Իսլամի հիմքում ընկած են միաստվածության (թաուհիդ) և Աստծուն անվերապահ ծառայելու գաղափարները: Իսլամի դրոշի ներքո արաբական ցեղերին հաջողվեց միավորվել և նվաճողական արշավանքների արդյունքում 7-րդ դարի կեսերին ստեղծել արաբաիսլամական պետություն (խալիֆայություն): Իսլամի հետևորդները կոչվում են մուսուլմաններ, այսինքն՝ մարդիկ, ովքեր հնազանդ են Աստծուն: Մուսուլմանը պետք է իր երկրային կյանքում անվերապահորեն կատարի աստվածային պատվիրանները: Նշենք, որ մուսուլման եզրից բացի առավել օգտագործվող մյուս եզրը մահմեդականն է, որ նշանակում է Մուհամեդի հետևորդ:  Սուննի իսլամը ծագում է արաբերեն սուննա (բառացի՝ ուղի, օրինակ, նմուշ) եզրից, որը նկատի է առնում Մուհամեդ մարգարեի վարքն ու ասույթները, որոնք արձանագրված եմ հադիսների (պատումներ) ժողովածուներում: Սուննան իսլամի ամենակարևոր սկզբնաղբյուրն է իսլամի սուրբ գրքից՝ Ղուրանից հետո, որին հավատացյալները պարտավոր են հետևել: Սուննայի հետևորդները կոչվում են ահլ ալ-սուննա վա ալ-ջամաա, որ թարգմանաբար նշանակում է սուննայի և համաձայնության ժողովուրդ (կրճատ՝ ահլ ալ-սուննա՝ սուննիներ): Սուննիները հավատացյալների այն համայնքն են, որն ապրում է` հիմք ընդունելով Մուհամեդ մարգարեի սուննան՝ ուղին, որպես չափորոշիչ: Քանի որ Մուհամեդ մարգարեն իր հայտնությունները ստանում էր Աստծուց, նրա արտահայտությունները ևս համարվում են աստվածային ներշնչանքի աղբյուր:  Շիա (արաբերենից թարգմանաբար՝ կուսակից, զինակից), որը շիաթու Ալի՝ Ալիի զինակիցներ արտահայտության կրճատ ձևն է: Շիա իսլամը ձևավորվեց 7-րդ դարի կեսերին իսլամական համայնքում իշխանության համար մղված պայքարի արդյունքում: Մուհամեդ մարգարեի (570-632թթ.) մահից հետո մուսուլմանների մի խումբ նրա հորեղբոր որդուն և դստեր՝ Ֆաթիմայի ամուսնուն՝ Ալի իբն Աբի Տալիբին (656-661թթ.) համարեց մարգարեի միակ և օրինական ժառանգորդը: Շիաներն առաջ քաշեցին այն թեզը, որ իսլամական պետության՝ իմամաթի մեջ Ումմայի առաջնորդները՝ իմամները, պետք է լինեն բացառապես Ալիի, միևնույն ժամանակ՝ Մուհամեդի անմիջական շառավիղները: Մինչդեռ սուննիները համարում էին, որ Ումմայի առաջնորդները պետք է ընտրվեն ժողովրդի կողմից: Հետագայում սուննիները խախտեցին այս սկզբունքը, երբ Օմայան հարստությունը (661-750թթ.) դարձավ ժառանգական: Իսլամի սուննի և շիա ուղղությունների մեջ կան սկզբունքային այլ տարբերություններ ևս: Սուննիները չեն ընդունում շիաներ առաջնորդ Ալիի հատուկ բնույթը, ինչպես նաև բացառում են որևէ միջնորդավորված շփում Աստծո և մարդկանց միջև Մուհամեդի մահվանից հետո, ինչը բխում է Մուհամեդի՝ վերջին մարգարե լինելու դրույթից: Շիա մուսուլմանների ծանրակշիռ մասը տասներկուականներ (իսնաաշարիյուն) են, ովքեր ճանաչում են միայն 12 իմամների օրինականությունը (որոնք Իմամ Ալիի ժառանգներն են): Վերջին՝ 12-րդ իմամը՝ Մուհամեդ իբն Հասան Ալ-Մահդին, ըստ ավանդության, անհետացել է 873-874թթ. ընթացքում, փոքր տարիքում: Հայտնի է թաքնված իմամ անունով, որի վերադարձին շիաները սպասում են որպես Մահդի (մեսիա): Ջաֆարիականությունը շիա իսլամի կրոնաիրավական դպրոցն է, որի հիմնադիրն աստվածաբան և իրավագետ Իմամ Ջաֆար Ալ-Սադիկն (702-765թթ.) է: Մազհաբները (արաբերեն՝ ընթացք, ճանապարհ) իսլամի կրոնաիրավական դպրոցներն են: Յուրաքանչյուր մազհաբի մեջ մշակված են Ղուրանի և սուննայի օգտագործման ու դրանց հիմնարար դրույթների մեկնաբանման որոշակի սկզբունքներ: Սուննի իսլամում գոյություն ունեն չորս մազհաբներ (հանաֆիական, շաֆիայական, մալիքիական և հանբալիական), իսկ շիա իսլամում առավելապես տարածված է ջաֆարիական մազհաբը, որոնք տարբերվում են միմյանցից իրենց մեթոդաբանությամբ և շեշտադրումներով: Մազհաբների մեկնաբանություններն ունեն ոչ միայն տեսական, այլև գործնական նշանակություն: Սուֆիականությունը (արաբերեն՝ թասավուֆ) իսլամական միստիկ կրոնափիլիսոփայական ուղղություն է, ձևավորվել է 8-րդ դարում, արաբաիսլամական միջավայրում, հունական և հնդկական փիլիսոփայության ազդեցությամբ: Ըստ ամենայնի առաջացել է արաբերեն սուֆ՝ բրդյա քուրձ բառից, ինչը, ըստ ավանդության, սովորություն ունեին հագնել ճգնակյաց կյանքով ապրող սուֆիները: Սուֆիականության կրոնափիլիսոփայության հիմքում ընկած է աստվածային հայտնությունը ճանաչելու և նրա հետ մերձենալու գաղափարը՝ հուզավառության (էքստազի) միջոցով: Իբադան ենթադրում է աստվածային պատվիրանների անվերապահ կատարում: Դրանց մեջ առանձնանում են պարտադիրները: Մուսուլմանն իր երկրային կյանքում պարտավոր է կատարել իսլամի կամ հավատքի հինգ հիմնասյուներով (առքան ադ-դին) ամրագրված դրույթները`շահադան (միաստվածության՝ թաուհիդի և Աստծո մարգարեի՝ Մուհամեդի մասին վկայությունը), հինգանգամյա աղոթքը (սալաթ կամ նամազ), ողորմածությունը (զաքաթ), ծոմը՝ սոմ (յուրաքանչյուր տարի Ռամադան ամսին) և կյանքում առնվազն մեկ անգամ ուխտագնացությունը Մեքքա (հաջ):

English

Dear David Benton,

I’m writing to response to your advertisment in todays Guardian for a journalist based in Geneva.

As you will see from the enclosed CV, I studied journalism and modern languages at University College, London, and went on to do a master’s in journalism at Queen Mary’s College.

I consider myself the ideal candidate for the job because I have all the relevant experience. In my present job I am in charge of Eastern Europe publications for Intertec Publishing. Before this I worked for the BBC World Service, at first covering Mexico and Argentina, then Europe. In my present job I frequently go to Japan widely. I speak French, German, and Spanish fluently.

I am an enthusiastic and hard working person. I am good at organizing people and can meet on business.

I look forward to hearing from you in the near future.

Yours sincerely.

հայոց լեզու

Վարժություններ

322. Բարենցի ծովի Կիլդին կզում մի շատ հետաքրքիր լիճ կա: Նրա ջուրը հինգ շերտ ունի: Առաջին շերտի` հատակի տիղմի վրայի ջուրն այնպիսին է, որ հողին է հավասարեցնում ամեն մի կենդանի բան: Դրա համար էլ ջրի այդ շերտում ոչ մի կենդանի էակ չկա: Երկրորդ շերտը ծիրանագույն մանրէներով է ցանկապատած : Այդ մանրէներն այնքան բազում են այդտեղ, որ չեն հրաժարվում , որ ցածի թունավոր գազը ոտքի ելնի, հասնի երրորդ հարկ: Ջրի երրորդ շերտը բնակեցված է ծովային ձկներով, ոզնիներով ու այլ կենդանիներով, որոնք գույություն ունեն աղի ջրերում: Չորրորդ <<հարկում>> ջուրը շատ աղի ու կյանքի համար չէ: Իսկ վերին, հինգերորդ շերտում ջրհորի քաղցրահամ ջուր է: Դա էլ քաղցր ջրերին ուրույն կենդանիների արքայությունն է: Ամենահետաքրքիրն այն է, որ այդ տարօրինակ լճի հինգ շերտը երբեք իրար մեջ չեն ընկնում: 323. Հենրի Ռաուլինսոնը Մեծ Բրիտանիայի և Հնդկաստանի միջև երթևեկող անգլիական մի նավում նավաստի էր, որն ուշադիր ականջ էր դնում տախտակամածին նստած ուղևորների խոսակցությանը: Նրանք ամեն տեսաակ տարօրինակ հրաշքներ էին պատմում արևելքի այն երկրների մասին, ուր գնում էին որպես վաճառականներ կամ պաշտոնյաներ: Այդ պատմություններն այնքան տպավորիչ էին, որ նա սկսեց երազել հեռավոր ճամփորդությունների ու արկածների մասին: Ծովային ծառայությունը հանկարծ դժնդակ գերություն թվաց, և նա որոշեց այդ գերություններից դուրս պրծնել լայնարձակ աշխարհ: Մեծ Բրիտանիայի և Հնդկաստանի միջև երթևեկող անգլիական մի նավի նավաստի Հենրի Ռաուլինսոնը ուշադիր ականջ էր դնում տախտակամածին նստած ուղևորների խոսակցությանը: Արևելքի երկրների մասին ամեն տեսակ տարորինակ հրաշքներ էին պատմում այնտեղ գնացած վաճառականները կամ պաշտոնյաները: Այդ պատմություններից տպավորված նա սկսեց երազել հեռավոր ճամփորդությունների ու արկածների մասին: փՆա որոշեց ծովային ծառայությունից դուրս պրծնել լայնարձակ աշխարհ: 324. Միքայելը` ո՞վ, երեկ մեր տանն էր: Միքայելը` եղբայրս, երեկ մեր տանն էր: Տանտիրուհուց` ումի՞ց, հեռագիր էր ստացել: Տանտիրուհուց`Նանեի , հեռագիր էր ստացել: Տղան անհամբեր սպասում էր Սևուկի` ինչի՞ երևալուն: Տղան անհամբեր սպասում էր Սևուկի` դեմքի երևալուն: Մայրը որդուց` ումի՞ց, արդեն երկար ժամանակ լուր չուներ: Մայրը որդուց` զինվորից, արդեն երկար ժամանակ լուր չուներ: Քուռկիկ Ջալալին արագ մոտեցավ տիրոջը`ու՞մ: Քուռկիկ Ջալալին արագ մոտեցավ տիրոջը`Սասունցի Դավիթ : Հրազդանը`ի՞նչը, Երևանով է անցնում: Հրազդանը`գետը, Երևանով է անցնում: Առավոտյան`ե՞րբ, իմացանք ցնցող լուրը: Առավոտյան`արևածագին , իմացանք ցնցող լուրը: Պատմությունն իմացանք միայն հաջորդ օրը` ե՞րբ: Պատմությունն իմացանք միայն հաջորդ օրը`նախաճաշին: Այդ խորամանկը թաքնվել էր իմ սենյակում` որտե՞ղ: Այդ խորամանկը թաքնվել էր իմ սենյակում` պահարանի մեջ :

Գրականություն

Չարենց Եղիշե

Եղիշե Չարենցը հայ գրականության նորագույն շրջանի սկզբնավորողն է. 

ընդարձակել է գեղարվեստական մտածողության հայեցադաշտը, կանխորոշել գրականության հետագա զարգացման ուղիները, թարմացրել լեզուն, 

տաղաչափությունը, հարստացրել գրական ժանրերը:

Եղիշե Չարենցը (իսկական ազգանունը՝ Սողոմոնյան) ծնվել է Մակուից (քաղաք` Իրանում) Կարս գաղթած գորգավաճառ Աբգար աղայի ընտանիքում: 1908–12 թթ-ին սովորել է Կարսի հայկական, ապա՝ ռուսական ռեալական ուսումնարաններում, 1916–17 թթ-ին՝ Մոսկվայի Շանյավսկու անվան ժողովրդական համալսարանում, 1922 թ-ին, որպես ազատ ունկնդիր, ընդունվել է Վալերի Բրյուսովի հիմնադրած գեղարվեստական գրականության բարձրագույն ինստիտուտը, բայց չի ավարտել: 

Հեղափոխությամբ ոգևորված Չարենցը 1918–19 թթ-ին Ռուսաստանում մասնակցել է քաղաքացիական կռիվներին, 1920 թ-ին` Հայաստանում՝ Մայիսյան, 1921 թ-ին՝ Փետրվարյան ապստամբություններին: 1920 թ-ին աշխատել է Հայաստանի լուսժողկոմատում՝ որպես արվեստի բաժնի վարիչ: 1922 թ-ին Գևորգ Աբովի և Ազատ Վշտունու մասնակցությամբ «Երեքի դեկլարացիան» հրապարակելուց հետո սկսվել է Չարենցի բուռն գրական-կազմակերպչական գործունեությունը:

1924–25 թթ-ին եղել է Թուրքիայում, Իտալիայում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում: 1925 թ-ի կեսերից ղեկավարել է «Նոյեմբեր» գրական խմբակցությունը: 1926– 1928 թթ-ին աշխատել է «Խորհրդային Հայաստան» թերթի և «Նորք» հանդեսի խմբագրություններում, 1928–35 թթ-ին՝ Հայպետհրատում:

1935 թ-ի փետրվարից Չարենցի դեմ սկսվել են քաղաքական հալածանքներ. 1937 թ-ի հուլիսին բռնադատվել է, նոյեմբերի 27-ին մահացել Երևանի բանտի հիվանդանոցում: Արդարացվել է հետմահու: 

Չարենցի առաջին բանաստեղծությունը տպագրվել է 1912 թ-ին՝ Թիֆլիսի «Պատանի» ալմանախում: 1914 թ-ին Կարսում լույս է տեսել նրա առաջին գրքույկը՝ «Երեք երգ տխրադալուկ աղջկան», իսկ 1915 թ-ին Թիֆլիսում՝ «Կապուտաչյա հայրենիք» պոեմը: 1915 թ-ին զինվորագրվելով հայկական կամավորական խմբին` հասել է Վանի մատույցները, ականատես եղել պատերազմի դաշտում և Վանում՝ «Մեռած քաղաքում», տեղի ունեցող ողբերգությանը: Տեսածի ու ապրածի անմիջական տպավորությամբ գրել է «Դանթեական առասպել» (1916 թ.) պոեմը: Դանթեական մղձավանջով անցած բանաստեղծը «Վահագն» (1916 թ.), «Ազգային երազ» (1917 թ.), «Հատված» (1918 թ.) պոեմներում ընդվզում է նրանց դեմ, ովքեր իրականի փոխարեն տեսնում են առասպելական Հայաստանը և տարվում առասպելական հերոսներով:

1918–21 թթ-ին Չարենցը գրել է «Սոմա» (1918 թ.), «Ամբոխները խելագարված» (1919 թ.), «Նաիրի երկրից» (1920 թ.) պոեմները և այլ գործեր: «Ամբոխները խելագարված» պոեմը կյանքի վերափոխման համար պայքարի կոչ է, որի նպատակը հին աշխարհի կործանումն է: Բանաստեղծն ստեղծել է խորհրդանիշներ՝ պայքարող ժողովուրդ, հինը մարմնավորող քաղաք, հավերժական արև, որոնք պոեմը վերածել են ինքնատիպ դյուցազներգության: 

Հայրենիքի կործանման ահավոր տագնապը սրտում՝ 1920 թ-ին Չարենցը գրել է «Մահվան տեսիլ» բանաստեղծությունը, որը շարունակական դարձած ազգային ողբերգությունների խտացումն է: Երկրի ճակատագրով այրվող բանաստեղծը ճգնաժամային այդ պահին պատրաստ է դառնալու իր հայրենիքի վերջին զոհը.

Կուբիկ-Ռուբիկի դասը

Երեկ ես գնացել էի Բ4 դպրոց-պարտեզ, երրորդ դասարանի երեխաներին կուբիկ-ռուբիկ հավաքել սովորեցնելու: Ի զարմանս ինձ, կային երեխաներ, ովքեր շատ արագ ընկալեցին կուբիկ ռուբիկ հավաքելու բանաձևերը և ֆորմուլաները: Ինձ թվում է,որ կուբիկը զարգացնում է երեխայի մտածողության և արագ կողմնորոշվելու ունակությունները

Դվինի մասին

Դվինը, մոտ հազարամյա պատմությամբ, Հայաստանի ամենանշանավոր եւ համեմատաբար լավ ուսումնա¬սիրված քաղաքներից է, Հայաստանի 12 մայրաքաղաք¬ներից մեկը։

Քաղաքի տեղում բնակավայր է եղել հնագույն ժամանակներից, սակայն Դվինի` իբրև քաղաքի վավերական պատմությունն սկսվում է 4-րդ դարի 30-ական թվականներից։ Պատմիչների վկայությամբ` Արշակունի Խոսրով Բ Կոտակ թագավորը (330-338 թթ.) քաղաքը հիմնել է Արտաշատից ոչ հեռու մի բլրի վրա։ Դվին բառը միջին պարսկերենից թարգմանաբար նշանակում է բլուր։ Նոր քաղաքի օդն ու կլիման առողջարար դարձնելու համար թագավորը քաղաքի շրջակայքում տնկել է Խոսրովի անտառը, որով Դվինը կապվում էր Գառնու ամրոցի և տաճարի հետ։ Հիմնադրումից շուրջ 150 տարի անց միայն` 481 թ., Ներսես Բագրատունի տանուտերը Դվինը հռչակում է մայրաքաղաք։ Արաքսն իր հունը փոխելու և ճահճուտների ընդարձակվելու պատճառով Արտաշատ մայրաքաղաքի կլիմայական պայմանները դարձել էին անտանելի, և Արտաշատի բնակիչները զանգվածաբար բնակության էին տեղափոխվում նոր մայրաքաղաք` Դվին։

Ըստ պատմիչներ Սեբեոսի և Հովհաննես Ե Դրասխանակերտցու (Ամենայն Հայոց կաթողիկոս` 898-929 թթ.)` արաբները գրավել են Դվինը Բյուզանդիայի Կոստաս II կայսեր գահակալության և Եզր կաթողիկոսի օրոք. 640 թ. նվաճելով Դվինը` արաբները կոտորում են 12 հազար և գերեվարում 35 հազար բնակիչների։

Արաբները քաղաքն անվանել են Դաբիլ, և այն դարձել է արաբական խալիֆայության «Արմինիա» վարչական միավորի կենտրոնը` ոստիկանի կամ խալիֆայության կողմից նշանակված կառավարչի նստավայրը։ Դվինը մնացել է արաբների տիրապետության տակ շուրջ 300 տարի։

Արաբ մատենագիրների վկայությամբ` Դվինը արտահանել է բազմաթիվ ապրանքներ, որոնք հռչակված էին որպես հայկական ապրանքներ և բարձր էին գնահատվում ժամանակի շուկաներում։ Հատկապես լայն ճանաչում ունեին որդան կարմրով ներկված նուրբ բամբակյա գործվածքները։

Քաղաքն ավերվել է 863 թ. երկրաշարժից, հետագայում վերակառուցվել, ապա գրեթե հիմնովին ավերվել 893 թ. տեղի ունեցած առավել հուժկու երկրաշարժից, որին զոհ է գնացել մոտ 70 հազար մարդ։ Դվինը ոչ միայն վարչա-քաղաքական կենտրոն էր, այլև հոգևոր, այն տևական ժամանակ` 475 թ. մինչև 914 թ. (որոշ տվյալներով` մինչև 918թ.) եղել է կաթողիկոսների նստավայր։ Բյուզանդա¬ցիները գրավեցին Դվինը Բագրատունիներից` 1045 թ., իսկ հետագայում (1064 թ.) քաղաքը գրավեցին սելջուկները։

Դվինի բարգավաճման վերջին շրջանը կապվում է Զաքարյանների իշխանության հետ, երբ հայ-վրացական միացյալ զորքը Իվանե և Զաքարե Զաքարյան եղբայրների գլխավորությամբ 12-րդ դ. վերջին Դվինն ազատագրեց սելջուկներից։

Դվինը վերջնականապես կործանվել է Ջալալ Էդ Դինի 1225թ. և թաթար-մոնղոլների 1236 թ. արշավանքների հետևանքով։

English

Travelling in London
Gr. Britain is far away from Armenia, that's why we need to travel by plane, by the way the ticket to London  is very expensive. The price for this route is approximately started from 450 euros and higher.
I can offer you Jumerah hotel, in the heart of London, It's five star hotel with perfect services. The rooms of this hotel is very lightly and comfortable, with beautiful view.
Now I want to inform you about London's famous sights.
Piccadilly circus

The Circus lies at the intersection of five main roads: Regent Street, Shaftesbury Avenue, Piccadilly Street, Covent Street and Haymarket. It was created by John Nash as part of the future King George IV's plan to connect Carlton House - where the Prince Regent resided - with Regent's Park.

Billboards

The creation of Shaftesbury Avenue in 1885 turned the plaza into a busy traffic junction. This made Piccadilly Circus attractive for advertisers, who installed London's first illuminated billboards here in 1895. For some time the plaza was surrounded by billboards, creating London's version of Times Square, but
currently only one building still carries large (mostly electronic) displays.

Shaftesbury Memorial Fountain

At the center of the Circus stands the Shaftesbury Memorial Fountain. It was built in 1893 to commemorate Lord Shaftesbury, a philanthropist known for his support of the poor.
The seminude statue on top of the fountain depicts the Angel of Christian Charity but was later renamed Eros after the Greek god of love and beauty. The fountain was made in bronze, but the statue is made of aluminum, at the time a novel and rare material.

Piccadilly

The name 'Piccadilly' originates from a seventeenth-century frilled collar 

The Circus at night

named piccadil. Roger Baker, a tailor who became rich making piccadils lived in the area. The word 'Circus' refers to the roundabout around which the traffic circulated.

Piccadilly Circus Today

Piccadilly Circus is now partly pedestrianized and a favorite place for people to congregate before going to the nearby shopping and entertainment areas. Soho, Chinatown, Leicester Square and Trafalgar Square are all within walking distance

Trafalgar square

The square was originally called Charing. Later it became known as Charing Cross, after a memorial cross on the square. The nearby underground station (the 'tube') is still named Charing Cross.

History

From the thirteenth century on the area was the site of the King's Royal Hawks and later the Royal Mews. In 1812 the Prince Regent - who would later become King George IV - asked architect John Nash to redevelop the area. After much delay work finally started in 1830. Nash had the terrain cleared but he died before his plans were realized and works were halted.
The completion of the National Gallery in 1838 on the north side of the square reignited interest in its redevelopment. A new design by architect Charles Barry (best known for his Houses of Parliament), which consisted of two levels separated by a monumental flight of stairs was approved and construction started in 1840. Five years later the square was finally completed.

Nelson's Column

The name of the square commemorates the victory of Admiral Horatio Lord Nelson over the French fleet at the Battle of Trafalgar, a naval battle that took place on the 21st of October 1805 near Cape Trafalgar, just off the Spanish coast.

Initially there were no plans for a statue in honor of the admiral, who lost his life during the battle. Instead, a statue of King William IV was planned. Eventually, in 1838, it was decided that Trafalgar Square was the ideal place for a monument to Britain's most famous admiral and a competition was organized to select a design for the 'Nelson Testimonial'.
The winner of the competition was William Railton, who proposed a fifty-two meter tall (170ft) Corinthian column and statue. The column was built between 1841 and 1843. On top of the column stands a five and a halve (18ft) tall statue of Lord Nelson, created by Edward Hodges. At the base of the column are four huge lions modeled by Sir Edwin Landseer. They were added later, in 1868.

Statues

In the four corners of the lower level of Trafalgar Square stand four plinths. The plinth in the north-east carries the equestrian statue of George IV, installed here in 1843. The statue of the king was created by Francis Chantrey for the Marble Arch but was instead placed here.

In the south-west corner stands a statue of Charles Napier, a military leader best known for his time as commander-in-chief in India. The statue, by George Gamon Adams, was installed in 1856. On the western side is the statue of Henry Havelock, another military leader who spent much of his career in India. His statue was created in 1861 by William Behnes.

For over 150 years the plinth in the north-west corner of Trafalgar Square, commonly known as the 'Fourth Plinth', remained empty. It was intended to hold an equestrian statue of King William IV. A failure to gather sufficient funds for its construction meant it was never realized. In 1999 it was decided to use the plinth for the temporary display of modern sculpture.

There are several more statues in and around Trafalgar Square. The most interesting is the equestrian statue of King Charles I, which occupies the middle of a small traffic circle just south of Nelson's Column.

It is the oldest equestrian statue in London, created in 1633 by the French sculptor Hubert Le Sueur. After the execution of Charles I in 1649 the Parliament ordered the statue to be melted down. The brazier assigned with this task instead hid the statue and sold it back to King Charles II after the English monarchy was restored.

Fountains

The first fountains at Trafalgar Square were installed as part of its development in the nineteenth century. They were replaced by the two current fountains, created in 1939 as a memorial to David Beatty and John Rushworth Jellicoe, admirals of the Royal Navy. The fountains were designed by architect Edwin Lutyens and are decorated with sculptures of dolphins, mermaids and small sharks.

National Gallery

On the north side the neoclassical National Gallery, built between 1834 and 1838, overlooks Trafalgar Square from its elevated position.

The museum is home to an impressive collection of paintings, spanning six centuries. You can admire works from some of the world's most famous painters, including Rubens, Vermeer, van Gogh, Titian, Leonardo da Vinci, Michelangelo, Renoir and Claude Monet.

St. Martin-in-the-Fields

At the north-east corner of Trafalgar Square is the St. Martin-in-the-Fields parish church. It is one of the most famous churches in London, partly thanks to its prominent location at one of the busiest areas in the city.

The church, with a large white steeple and neoclassical portico, was built in 1721 by James Gibbs and was used as a model for many churches, particularly in the United States. It is the fourth church at this site; the first was built in the thirteenth century. At the time this area was still rural, hence its name
.