Էկոլոգիա

                                 Քաղցրահամ ջրի հիմնախնդիրը

•Երկրի ջրային պաշարների մոտ 97.4 %-ը կազմում են համաշխարհային օվկիանոսի աղի ջրերը, որոնք առանց նախնական մշակման օգտագործման պիտանի չեն: Մնացած 2.6 % ջրի շուրջ երեք քառորդը արտահայտված է սառույցներով: Այսպիսով, քաղցրահամ ջրի պաշարը մոլորակի ջրերի ընդհանուր ծավալի աննշան տոկոսն է կազմում և կարող է ապահովել մոլորակի բնակչության կարիքները, եթե հավասարաչափ բաշխվի: Հայաստանի քաղցրահամ ջրերի պաշարները կազմում են 19.733 մլրդ խմ, որից 17.6 մլրդ խմ տեղումների տեսքով, իսկ 1.2 մլրդ խմ կազմում են ստորգետնյա ջրերը և 0.94 մլրդ խմ ներհոսող ջրերը և, հետևաբար անհրաժեշտ է, որ գիտակցական մոտեցումը և ջրային պաշարների պետական կառավարումը լինի բավարար հարթության վրա: Խմելու ջրի ֆիզիկական հատկությունները կասկած չպետք է հարուցեն մաքրության տեսակետից. պետք է լինի պարզ, անգույն, անհամ, անհոտ և 6-13 աստիճանի պայմաններում:

•Խմելու համար գործածվող ջրամատակարարման աղբյուրը պետք է հեռու լինի աղտոտման հավանական վայրերից, իսկ ջրի մեջ լուծված հանքային և օրգանական նյութերը թույլատրելի նորմաներից ավել չեն կարող գերազանցել: Պակաս կարեւորություն չունեն նաև ջրում պարոնակվող քիմիական բաղադրիչները` կալցիումը, մագնեզիումը և յոդը: Դրանք նպաստում են մարդու օրգանիզմի նորմալ կենսագործունեությանը, իսկ որոշ տարրերի ավելցուկը կարող է բացասական ազդեցություն գործել: Օրինակ, մագնեզիումի ավելցուկը հանգեցնում է քնկոտության, իսկ պակասը` սրտամկանի ինֆարկտի :

•Ներկա պայմաններում զգալիորեն բարձրացել է ընդերքի քաղցրահամ ջրերի օգտագործումը, որն ավելի է ուժեղացնում մարդկության համար չափազանց կարեւոր այդ ռեսուրսի ընդհանուր դեֆիցիտը: Ըստ «Ուորլդուոտչ» հետազոտական կազմակերպության տվյալների, ամեն տարի մոլորակի ընդերքի ջրավազանը զրկվում է 160 մլրդ խորանարդ մետր քաղցրահամ ջրից: Այդ ծավալը չի լրացվում ջրի շրջանառության ընթացքում, որը տեւում է 2 մլն տարի: Արաբական տարածաշրջանում արդեն ստեղծված է ընդերքի ջրի պաշտպանության միջկառավարական ցանց:

•Հայաստանի տարածքում գոյություն ունեցող 70 մլրդ մետր խորանարդ ջուրը օգտագործման ներկա մակարդակով եւ տեխնոլոգիաներով «բավարարում» է ժողովրդի կենցաղի եւ արտադրության բոլոր պահանջները` միաժամանակ ապահովելով գետերի եւ ավազանների ինքնամաքրումն ու էկոլոգիական վիճակը: Եւ եթե այս ջրերը օգտագործվեն խնայողաբար եւ նպատակային կերպով, ապա անհանգստություն չէր առաջանա այդ կենսական ռեսուրսի վերարտադրության նկատմամբ, եւ Հայաստանը այս տեսանկյունից կհամարվեր աշխարհի ամենաբարենպաստ վիճակում գտնվող երկրներից մեկը:

                         Իմ կարծիքը

Ջրային ռեսուրսների պահպանումը յուրաքանչյուր պետության գերակայությունն է, ուստի հարկավոր է ստեղծել և ամրապնդել տեխնիկական հնարավորություններ, կիրառել նոր մեթոդներ ջրի աղտոտման դեմ, վերահսկել այն ջրային ավազանները, որտեղ կարող են թափվել թունավոր նյութեր ու թափոններ:

Գրականություն

                                    Վիլյամ Սարոյան

Ամերիկահայ գրող Վիլյամ Սարոյանը (1908թ. օգոստոսի 31 - 1981թ. մայիսի 18) համաշխարհային գրականության ականավոր ներկայացուցիչներից է: Նա պատմվածքի ժանրը հարստացրել է սոցիալ-հոգեբանական նոր թեմատիկայով, մարդու, մարդկային մտածողության, ապրումների և բարոյականության մասին թարմ ասելիքով, պատումի նոր ձևերով:

Վիլյամ Սարոյանը ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Բիթլիս (Բաղեշ) քաղաքից Ֆրեզնո գաղթած հայի ընտանիքում: 4 տարեկանում զրկվել է հորից, որոշ ժամանակ ապրել է որբանոցում: Այնուհետև մայրը որդուն հանել է որբանոցից, կրթության տվել: Ընտանիքի հոգսն ստիպել է պատանուն թողնել դպրոցը և փողոցներում լրագիր վաճառել, ապա դարձել է հեռագրատան ցրիչ: Աշխատանքը, սակայն, նրան չի խանգարել զբաղվել ընթերցանությամբ, ստեղծագործել է, գրել փոքրիկ պատմվածքներ: 

Բոստոնի «Հայրենիք» շաբաթաթերթում 1933թ. տպագրվել է նրա առաջին պատմվածքը՝ Սիրակ Գորյան ստորագրությամբ: Սարոյանի պատմվածքների անդրանիկ ժողովածուն՝ «Խիզախ պատանին թռչող ճոճաձողի վրա...»-ն, լույս է տեսել 1934թ. և միանգամից ճանաչում բերել երիտասարդ գրողին: 1939թ. «Կյանքիդ ժամանակը» պիեսի համար Սարոյանն արժանացել է Նյու Յորքի քննադատների և Պուլիցերյան մրցանակի, բայց վերջինից (10 հզ. դոլար) հրաժարվել է՝ պատճառաբանելով, որ պետությունը չպետք է խառնվի գրականության գործերին:

Իր գրական կյանքի առաջին տասնամյակում Սարոյանը գրել է հարյուրավոր պատմվածքներ, որոնց մի մասը զետեղվել է ավելի քան 10 ժողովածուում («Փոքրիկ երեխաներ», 1937թ., «Ողջույն քեզ, սեր», 1938թ., «Անունս Արամ է», 1940թ., «Սիրելիս», 1944թ., և այլն): Դրանք բնական և ճշմարիտ պատկերների ու կերպարների մի ամբողջ շարք են: Սարոյանն ընթերցողի հետ խոսում է պարզ ու մատչելի լեզվով, իր իսկ բնորոշմամբ՝ «մարդկային սրտի համընդհանուր լեզվով, որը հավերժական է և նույնն է բոլորի համար ողջ աշխարհում»:

Սարոյանի հերոսներից շատերը հայեր են, որոնք ներկայացնում են հայկական միջավայրը՝ ազգային սովորույթներով ու բարքերով, հայրենիքի պատմական հիշողությամբ: Հայրենիքի թեման, նրա դարավոր ավանդույթները պահպանող մարդկանց ինքնատիպ կերպարները հակադրվում են ամերիկյան ապրելակերպի համահարթեցնող չափանիշներին: Սարոյանի հերոսները, հատկապես`   մանուկների ու պատանիների տպավորիչ կերպարները համաշխարհային գրականություն են մտել որպես հոգու մաքրության և անկեղծության խորհրդանիշներ: 

Սարոյանի վիպակներում և պատմվածքներում մարմնավորված իրականության ու երազանքի հակադրության, անհատի ներքին ազատության ու հոգևոր գեղեցկության, սիրո և բարու հաստատման մոտիվները հետաքրքիր լուծում են ստացել նաև դրամաներում՝ «Իմ սիրտը լեռներում է» (բեմադրվել է 1939թ., հայ բեմում՝ 1961թ., Մոսկվայում՝ 1962թ.), «Կյանքիդ ժամանակը» (բեմադրվել է 1939թ., հայ բեմում՝ 1981թ.), «Հե՛յ, ո՞վ կա այդտեղ» (բեմադրվել է 1942թ., հայկական հեռուստատեսային կինոնկար՝ 1981թ.) ևն:

1942թ. Սարոյանը զորակոչվել է բանակ: Երկրորդ աշխարհամարտը (1939-1945թթ.) և պատերազմն առհասարակ նա ընկալել է որպես մարդկության մեծագույն աղետ: Այդ թեման արտացոլվել է «Մարդկային կատակերգություն» (1942թ., համանուն ֆիլմի սցենարի համար 1944թ. արժանացել է «Օսկար» մրցանակի) վիպակում և «Վեսլի Ջեկսոնի արկածները» (1946թ.) վեպում: 1950-1960-ական թթ. գրողն ապրել է Եվրոպայում, ստեղծել է ինքնակենսագրական բնույթի հոգեբանական վիպակների շարք:

1960թ. նա վերադարձել է ԱՄՆ, գրել է գլխավորապես հուշագրական ժանրի գործեր՝ նվիրված Բեռնարդ Շոուին, Թոմաս Էլիոթին, Ջոն Ստայնբեկին, Եղիշե Չարենցին և ուրիշներին: Ուշագրավ են նաև նրա մտորումները գրականության, արվեստի դերի ու կոչման, սկզբունքների ու խնդիրների վերաբերյալ: Վիլյամ Սարոյանը երազանքներով ու խոհերով, ողջ էությամբ կապված էր Հայաստանին, հայ ժողովրդին: Առաջին անգամ հայրենիքում եղել է 1935թ., այնուհետև՝ 1960, 1976 և 1978 թթ.:

Սարոյանը ՀԽՍՀ «Խաղաղության պահպանման և հայրենիքի հետ կապերի ամրապնդման ուղղությամբ ակտիվ գործունեության համար» մրցանակի առաջին դափնեկիրն է: Մահից առաջ կտակել է`   իր աճյունի մի մասը պետք է թաղվի հայրենի հողում: Սարոյանի գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով, հայերեն՝ բոլոր ստեղծագործությունները: Սարոյանի անունով Երևանում կոչել են փողոց, դպրոց և համալսարան, կանգնեցվել է հուշարձանը: 2008թ. գրողի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ ՀՀ-ում հայտարարվել էր «Սարոյանական տարի»:

Աղբյուր Dasaran.am 

                                                                                  «Աղոթք»

Հարթություն, Աստված և մտքի լռություն, խճճված միջանցքներ և սյուներ, վայրեր, որտեղով մենք անցել ենք, դեմքեր, որ տեսել ենք, և երգող փոքրիկ երեխաներ…

Բայց ամեն ինչից առաջ գաղափարագրեր, նամակներ, սրբություն, քարե պատկերներ, պարզ գիծ, մեր լեզուն, հստակ ուրվագծեր…. տերևներ, երազանքներ, ժպիտներ, թևաթափ ձեռքեր, մարմնի հպում, սեր առ աշխարհ ու տիեզերք. չկա մահվան վախ, կա մի քիչ թախիծ:

Այո՛, Աստված, և լույսը մեր արևն է, իսկ նրա արտացոլումը՝  առավոտյան արշալույսները, ժամանակներում այրված հսկաներ և գունաներկեր. Բախ անունով ոչ մեկը, Սեզան անունով ոչ մեկը և ուրիշներ, որոնց անունները մոռացվել են. մարդկային զանգվածները ներկայանում են միանման անանուն կերպով, մեր տեսքով՝ անծանոթ բազմության վիշտ, մեր կերպը, դառնալ: Քայլող մարդիկ, Ասիա, Եվրոպա, Աֆրիկա, գիտակցության ծովեր և ալիքներ, մյուս կողմում Անտլանտիկան է, արևմուտքում Ամերիկան է ծովային երթով, քմծիծաղ է տալիս գունատ Վիլսոնը, ազատություն Լիտվային, փառք Լեհաստանին և Տեխաս. անուշահոտ սեխեր և աղքատություն:

Շնորհակալ ենք Քեզ, Տե՛ր, և  թվերի՝  հաշվապահական հաշվառման համար. «մեկը» տխրությունն է, «երկուսը»՝  ցավը, «երեքը»՝  խենթությունը, իսկ հազարը, տասը հազարը, դեպ կատարելության ձգտումը՝ լուսավոր տարիներ…Դարվինի մորուքը…Էյնշտեյնի աչքերը…լեհ մեծ դաշնակահարի մատները. եկեք իրերին նայենք թվերի տեսքով. Մելլոնի և Ֆորդի հարստությունը, աղքատություն, թույլ տվեք հիշել անունը՝  Պաունդա կամ ասենք անծանոթ մեկը Այովա նահանգից՝ Կլեյից, ով նստել է մենակության մեջ, հորինում է պատմվածներ Աստծո համար և «Saturdey Evening Post», մտքեր, գաղափարներ, անդեմ վախ, միայնություն, փառքի ակնկալիք և կարճ գրառում. «Դու հեղինակություն ես, որդյա՛կ իմ, դու նշանավոր ես, քո պատմվածքները տպվում են»:

Շնորհակալ եմ Քեզ, Տե՛ր:

Հայոց լեզու

227. Հարկ եղավ-Հարկ է լինում Ասացին-Ասում են 228. Սարի կանաչ լանջից ջուրը գոչգոչալով իջնում էր: Մի հոգնաց մարդ կուշտ խմեց սառը ջուրը, նստեց ծառի տակ և ասաց. - Բարձր ձայնտ ականջ է տանում, չլիներ` լավ չէր: -Ինչ- ինչ¬-ինչ, - զարմացավ հոսող ջուրը: -Տեսար, - քմծիծաղ տվեց և պատասխանեց մարդը, - ձայնդ խանգարեց, խոսք քեզ չհասավ : -Հասավ ու շատ լավ հասավ, ով կրճամիտ, - ասաց ջուրը,- ամեն բան, որ շարժվում է, ձայն պետք է հանի 229. Հարուստ հումք, ազքատ հումք խելքից զուրկ, Հարուստ խելք հարուստ անտառներ, անտառա զուրկ հանածոներից զուրկ , հարուստ հանածոներ հարուստ գետեր, գետա զուրկ կենդանիներով հարուստ, կենդանիներից զուրկ 230. Ինչ առյուծ, այդ վախկոտը իր ստվերիցել է վախենում: Այդ վախկոտն ինքն իր ստվերիցել է վախենում Որսորդն իր հարացանն էր թփի տակ թողել Որսորդը խուսափում էր հարևանին հանդիպելուց, ախր նրա հրացանն էր թփի տակ թողել Պապն իր երկար կյանքի ընթացքում այդպիսի գեղեցկություն չէր տեսել Նա հյուրերին ողջունեց նրա իմացած բոլոր լեզուներով, բայց նրանք կարծես ոչինչ չհասկացան: Ինքը Նա 231. Հակ- հակադարձնել, հակակարծիք, հակահարված Անդր- անդրադարձնել Արտ- Արտագրել Համ- համակարծիք, համադաս, համազգեստ Նախ- նախօրոք Վեր- վերադարձնել, վերագրել, վերադաս Գեր- գերադասել Տար-տարադասել, տարակարծիք 232. Իմ սիրած վայրը Չեխիայի բուսաբանական այգին է: Ես այնտեղ եղել եմ երկու անգամ և այդ երկու անգամնել ինձ շատ է դուր եկել: Այնտեղ կան նաև շատ կենդանիներ, որոնց հետ դու կարող նկարվել և շոյել: Ինձ շատ դուր եկավ այն, որ այնտեղ ամեն երկրից ինչ որ բույս կար: Այգին այնքան մեծ է, որ այն ամբողջը անցնելու համար հարկավոր է 6-ից 7 ժամ: Իմ կարծիքով այնտեղ շատ հետաքրքիր կլինի գնալը ընկերների հետ և ուղղակի զբոսնել: Այնտեղ շատ են լուսանկարիչները և երեխաները: 233. Գրվել,ծեծվել, թրջվել, սպանվել, նկարվել, կեղտոտվել 235. Գոյություն ունեն մեկից երկու մետրի հասնող հսկա որդիներ: Այդ հսկաներից մեկը մատի հաստություն ունեցող Մեգասկոլիդեսը ապրում է իր փորած ստորերկրյա շավիղներում: Նրա օրգազնիզմն այնքան է հարմարվել ստորերկյա կյանքին` հողից հանելիս իսկույն խեղճանում է: 236. Դուք ինչ-որ երերուն տախտակի վրա ամրացրեցիք այդ վանդակը: Ինչու դու քո հոտն արածացրեցիր: Հավերը երկարացրեցին վզները դեպի ներքև, նայեցին դես ու դեն: Նա իր ձիուն մեծացրեց չամչով ու գարիով: Ես հավանաբար ձանձրացրեցի ունկնդիրներին: Մենք անզգուշորեն թռցրեցինք արևկող անող թռչուններին: 238. Անցած տարիները կնճռոտել էին կնոջ դեմքը: Կնոջ դեմքը կնճռոտվել էր անցած տարիներից: Դահլիճը լավ կահավորել էին: Դահլիճը լավ կահավորվեց: Մեր ժողովուրդը մշակութային շատ արժեքներ է ստեղծել: Մշակութային շատ արժեքներ ստեղծվել են մեր ժողովրդի կողմից: 239. Գետը զայրանում է: Կամուրջը նրա հոսանքը բաժանում է ճյուղերի: Գետը զայրանում է, երբ կամուրջը նրա հոսանքը բաժանում է ճյուղերի: (Երբ) Գետը զայրանում է թե չէ, կամուրջը նրա հոսանքը բաժանում է ճյուղերի: (Ինչ է անում) Գետը զայրանում է, որ կամուրջը նրա հոսանքը բաժանում է ճյուղերի: 240. Սրտաբուխ ու մտերիմ այդ ձայնը ուշքի բերեց նրան: Այդ ձայնը` սրտաբուխ ու մտերիմ, ուշքի բերեց նրան: Գարնան երեկոյի նման գգվող մի ժպիտ թառել էր դեմքին: Մի ժպիտ թառել էր դեմքին`գարնան երեկոյի նման գգվող: Կոչտուկներով պատած ու հողաբույը ձեռքերը հարգանք էին ներշնչում: Ձեռքերը` կոչտուկներով պատած ու հողաբույը հարգանք էին ներշնչում:

Բաժին 1 հնչյունաբանություն
1.Որ շարքի բոլոր բառերում է գրվում է
4,Ղողերոցք,Հրազդանհէկ,չէի,անէ

2.Որ շարքի բոլոր բառերում է գրվում ե
3,Բազմերանգ,օրըստօրե,հրեշ,դողերոցք

3.Որ շարքի բոլոր բառերում է գրվում օ
4,Ապօրինի,նախօրե,վաղօրոք,հանրօգուտ

4.Որ շարքի բոլոր բառերում է գրվում օ
4,Հանապազօր,առօրյա,անօրինություն,ոսկեզօծ

5.Որ շարքի բոլոր բառերում է գրվում ո
4,հանապազորդեռոտանի,կրծոսկր,լացուկոց

English

                                                                       Topics                                                               
                                               Yerevan
Yerevan is the capital and largest city of Armenia as well as one of the world's oldest continuously inhabited cities. Situated along the Hrazdan River, Yerevan is the administrative, cultural, and industrial center of the country. It has been the capital since 1918, the thirteenth in the history of Armenia, and the seventh located in or around the Ararat plain.
                                                                       U.S.A.
The United States of America (USA), commonly known as the United States (U.S.) or America, is a constitutional federal republic composed of 50 states, a federal district, five major self-governing territories, and various possessions. Forty-eight of the fifty states and the federal district are contiguous and located in North America between Canada and Mexico. The state of Alaska is in the northwest corner of North America, bordered by Canada to the east and across the Bering Strait from Russia to the west. The state of Hawaii is an archipelago in the mid-Pacific Ocean. The U.S. territories are scattered about the Pacific Ocean and the Caribbean Sea. Nine time zones are covered. The geography, climate and wildlife of the country are extremely diverse.

Մաթեմատիկա

Մայիսի տասի առավոտյան մենք մեր մաթեմատիկայի դասընթացը անցկացրինք դպրոցի բակում:
Ես հաշվեցի բակում դրված կոճղերից մեկի երկարությունը(C),կրկնակի շառավիղը(2R) և շառավիղը(R):
Սկզբից պետք է գտնել կրկնակի շառավիղը,բաժանել 2-ի և լուծել հետևյալ բանաձևը. C=2պիR
2R=50
R=25
պի=3,14
2*3,14*25=157
Պ.՝ կոճղի երկարությունը 157 սանտիմետր է:

Հայոց լեզու և Գրականություն

   Համո Սահյան 

Գրիգորյան Հմայակ Սահակի: Ծնվել է 14.4.1914, գյուղ Լոր, Սյունիքի մարզում:
1939-ին ավարտել է Բաքվի մանկավարժական ինստիտուտը:
     1939-41-ին՝ աշխատել է Բաքվի "Խորհրդային գրող", 1951-54-ին՝ Երևանի "Ավանգարդ", 1954-55-ին՝ "Ոզնի", 1965-67-ին՝ "Գրական թերթ" (գլխ.խմբագիր) պարբերականների խմբագրություններում:

     Սահյանին հռչակ են բերել "Որոտանի եզերքին" (1946), "Բարձունքի վրա" (1955), "Նաիրյան դալար բարդի" (1958), "Սեզամ, բացվի'ր" (1972, ՀԽՍՀ պետական մրցանակ), "Իրիկնահաց" (1977), "Կանաչ-կարմիր աշուն" (1980), "Դաղձի ծաղիկ" (1986) ժողովածուները:
Գրել է նաև հայրեններ: Կատարել է թարգմանություններ:

Մահացել է 17.7.1993, Երևանում:    
Հայաստան ասելիս
Հայաստան ասելիս այտերս այրվում են 
Հայաստան ասելիս ծնկներս ծալվում են
Չգիտեմ ինչու է այսպես 

Հայաստան ասելիս շրթունքս ճագում է
Հայաստան ասելիս հասակս ծաղկում է 
Չգիտեմ ինչու է այսպես

Հայաստան ասելիս աչքերս լցվում են 
Հայաստան ասելիս թևերս բացվում են 
Չգիտեմ ինչու է այդպես

Հայաստան ասելիս աշխարհն իմ տունն է 
Հայաստան ասելիս էլ մահն ու՞մ շունն է 
Կլինեմ, կմնամ այսպես              

                                                     
Պետրոս Դուրյան

     Դուրյան Պետրոս Ամբրահամի - բանաստեղծ, դրամատուրգ: 
    Ծնվել է 20.5(1.6).1851 Կ.Պոլսում, դարբնի ընտանիքում:
    1867 - ավարտել է Սկյուտարի ճեմարանը, որտեղ սովորել է ընդմիջումներով, քանի որ ստիպված էր ապրելու միջոցի համար աշխատել (դեղագործի օգնական, գործակատար, դերասան):

    Դուրյանը գրել է "Տարագիր և Սիպերիա" ողբերգությունը, "Վարդ և Շուշան կամ Հովիվք Մասյաց" մելոդրաման, "Սև հողեր կամ Հետին գիշեր Արարատյան", "Արտաշես աշխարհակալ", "Անկումն Արշակունի հարստության", "Ասպատակությունք պարսկաց ի Հայս կամ Ավերումն Անի մայրաքաղաքին Բագրատունյաց" պատմական ողբերգությունները: ՈՒնի մի շարք ռոմանտիկական դրամաներ: Դուրյանի դրամաները, բացառությամբ "Տարագիր ի Սիպերիայի" (որը նվիրված է Մ. Նալբանդյանին) և "Թատրոն կամ Թշվառների", բեմադրվել են նրա կենդանության օրոք:
    Դուրյանից մեզ է հասել մի քանի տասնյակ բանաստեղծություններ: "Վիշտ հայուն", "Իղձք առ Հայաստան" հայրենասիրական երգերում նկարագրելով Հայաստանի ծանր վիճակը՝ փրկության ելքը համարում է լուսավորությունն ու միաբանությունը, կոչ անում դիմել ինքնապաշտպանության ("Նոր սև օրեր"):
    Դուրյանը հայ նոր քնարերգության առաջին խոշոր սիրերգակն է: Նա վերականգնեց միջնադարյան քնարերգության հետ խզված կապը, հրաժարվեց կլասիցիզմից, բանաստեղծությանը հաղորդեց զգացմունքային խորություն, հոգեբանություն, խոր հետք թողեց հայ քնարերգության վրա: 
    Դուրյանի երկերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով:
Մահացել է 21.1 (2.2).1872-ին Կ.Պոլսում թոքախտից:
Լճակ

Ինչո՞ւ ապշած ես, լըճա՛կ,
Ու չեն խայտար քո ալեակք,
Միթէ հալւոյդ մեջ անձկաւ
Գեղուհի՞ մը նայեցաւ:

Եւ կամ միթէ կը զմայլի՞ն
Ալեակդ երկնի կապոյտին,
Եւ այն ամպոց լուսափթիթ,
Որք նմանին փրփուրիդ:

Մելամաղձոտ լճա՛կ իմ,
Քեզ հետ ըլլանք մտերիմ,
Սիրեմ քեզի պէս ես ալ
Գրաւիլ, լռել ու խոկալ:

Որքան ունիս դու ալի՝
Ճակատս այնքան խոկ ունի,
Որքան ունիս դու փրփուր,
Սիրտս այնքան խոց ունի բիւր:

Այլ եթէ գոգդ ալ թափին
Բոյլքն աստեղաց երկընքին,
Նըմանիլ չես կրնար դուն
Հոգւոյս` որ է բոց անհուն:

Հոդ աստղերը չե՛ն մեռնիր,
Ծաղիկներն հոդ չե՛ն թոռմիր,
Ամպերը չե՛ն թրջեր հոդ,
Երբ խաղաղ էք դու և օդ:

Լըճա՛կ, դո՛ւ ես թագուհիս,
Զի թ’հովէ մ’ալ խորշոմիս,
Դարձեալ խորքիդ մէջ խռով
Զիս կը պահես դողդղալով:

Շատերը զիս մերժեցին,
“Քնար մ’ունի սոսկ” – ըսին.
Մին` “դողդոջ է, գոյն չունի” -
Միւսն ալ ըսաւ. – “Կը մեռնի՛”:

Ոչ ոք ըսավ. – “Հե՛ք տղայ,
Արդեօք ինչո՞ւ կը մըխայ,
Թերեւս ըլլայ գեղանի,
Թէ որ սիրեմ, չմեռնի”:

Ոչ ոք ըսաւ` – “Սա տղին
Պատռե՛նք սիրտը տրտմագին,
Նայինք ինչե՛ր գրուած կան…”
- Հոն հրդեհ կայ, ո՛չ մատեան:

Հոն կայ մոխի՛ր… յիշատա՛կ…
Ալեակքդ յուզի՛ն թող, լըճա’կ,
Զի քու խորքիդ մեջ անձկաւ,
Յուսահատ մը նայեցաւ

                 05.15.2017

• Կարդա տեքստը, պարզաբանիր, թե ինչ իմաստ ունեն այս տեքստում երամ, չափազանց, կուլտուրա բառերը։
• Ինչո՞ւ է տեքստը վերնագրված «Գեայի պատասխանը» ի՞նչ կամ ո՞վ է Գեան։ Տեղեկություններ գտիր։
• Վերաշարադրիր տեքստը՝ վերաբերմունքդ արտահայտելով այս տեղեկության նկատմամբ։

05.10.2017

Գրական սեռեր, ժանրեր։ Էպիկական, քնարական և դրամատիկական սեռերը։ Դրաման՝ դրամատիկական սեռի ժանր։ Ողբերգության և կատակերգության շուրջ ակնարկ։ Դրամայի առանձնահատկությունները։
Վիլյամ Սարոյանը՝ դրամատուրգ։ «Իմ սիրտը լեռներում է» դրաման (ընթերցանություն)

05.03.2017

Կարդա Չարենցի՝ Աբովյանին նվիրված «Դեպի լյառը Մասիս» պոեմը, քեզ անծանոթ բառերի բացատրությունները գտիր, փորձիր բնութագրել Խաչատուր Աբովյանին ըստ Չարենցի։

05.02.2017

Շաբաթվա առաջադրանքները՝  02-06.05.2017

302. Տրված նախադասությունները ձևի և իմաստի ի՞նչ տարբերություն ունեն:

    Ֆրանսիացի գիտնականները պարզեցին, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշվախ յոթ-ութ հազար բարբառը):

Ֆրանսիացի գիտնականները պարզել են, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):

Ֆրանսիացի գիտնականները պարզում են, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):

Ֆրանսիացի գիտնականները պարզեցին, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում էր երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):

Ֆրանսիացի գիտնականները կպարզեն, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսել է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):

Ֆրանսիացի գիտնականները կպարզեն, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):

Ֆրանսիացի գիտնականները կպարզեն, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսելու է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):

Ֆրանսիացի գիտնականները պարզել են, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսելու է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):

303. Ձեր դասարանի մասին պատմի´ր և պատմությունդ վերնագրի´ր: Այնպե´ս արա, որ պատմությանդ մեջ տրված հարցերի պատասխաններն էլ լինեն:

ա) ինչպիսի՞ մարդկանց խումբ է,

Լավ, ուրախ, զվարդ, մի քիչ գժոտ և ընկերասեր։

բ) ինչո՞վ եք իրար նման,

Մենք իրար հետ շուտ ենք համաձայնվում։

գ) ինչո՞վ եք տարբերվում,

Համարիա ամեն ինչով։

դ) ի՞նչն է ձեզ կապում:

Մեր դասարանը կազմվաած է 2 տարբեր բեվեռներից ենք, առաջի խուբը սիրում է գնալ զբօսնելու դասարաի հետ և միանում է ամեն հավագներին։ Երկրորդ խումբը սիրում է առանձնանալ դասարանից և այսպես ասած թանգացնել իրենց։ Բայց առաջին խումբը ուշադրություն չի դարձնում երկրորդ խումբի վրա։

304. Տրված բառերն ու արտահայտությունները հոմանիշներով փոխարինի´ր: Ստացված և տրված տեքստերը համեմատիր. ո՞րն է՝

ա) ավելի խոսակցական,

բ) ավելի վերամբարձ:

Լիբիական մեռյալ անապատի տաք ավազուտներում, տասնյակ կիլոմետրեր զարմանալի կանոնավոր սարեր են երևում: Բուրգերն են՝ եգիպտական փարավոնների դամբարանները: Վիթխարի ու վեհասքանչ այդ բուրգերը կարծես անապատի ավազներից են հառնում ու ճնշում մարդուն իրենց արտասովոր չափերով ու խիստ ուրվագծերով: Բուրգի ստորոտում կանգնած՝ դժվար է պատկերացնել, որ այդ հսկայական քարե սարերը մարդու ձեռքով են կերտված: Ժամանակին դրանք քարերի առանձին մեծ բեկորներով են կառուցվել: Ժամանակակից երեխաները այդպես խորանարդիկներով են բուրգեր կառուցում:

Լիբիական մեռյալ անապատի տաք ավազուտներում, տասնյակ կիլոմետրեր զարմանալի կանոնավոր սարեր են երևում: Բուրգերն են՝ եգիպտական փարավոնների դամբարանները: Վիթխարի ու վեհասքանչ այդ բուրգերը կարծես անապատի ավազներից են հառնում ու ճնշում մարդուն իրենց արտասովոր չափերով ու խիստ ուրվագծերով: Բուրգի ստորոտում կանգնած՝ դժվար է պատկերացնել, որ այդ հսկայական քարե սարերը մարդու ձեռքով են կերտված: Ժամանակին դրանք քարերի առանձին մեծ բեկորներով են կառուցվել: Ժամանակակից երեխաները այդպես խորանարդիկներով են բուրգեր կառուցում:

     Թագավորների, քարաբեկորով, ստվերագծերով, ավազաների մեջ, մտածել, ճզմում են, ելնում են, ձգվում են, ահռելի, մեծասքանչ, ասես թե, անսովոր, ներքև, ձեռակերտ, մեր օրերում, այն ժամանակ:

305. Ըստ տրված հետևության, տեսած, լսած կամ կարդացած մի պատմություն պատմի´ր:

   Ամեն ինչ իր ժամանակին է գեղեցիկ:

Ամեն ինչ իր ժամանակին է գեղեցիկ և հետաքրքիր:Օրինակ՝ Երեհաները մանուկ ժամանակ ուզում են շուտ մեծանալ, իսկ երեխաները 12-14 շատ ժամանակ ուզում են լինեն փոքիրկ։ Փոքրիկները չէին կարող պատկերացնել թե ինչպիսի դժվարություն է դա։ Բայց այդ պրոցեսը շատ գեղեցիկ է, և հետաքրքիր։ Թե ինչպես է երեխան մեծանում հասունանում, դառնում խելացի և այլն։ Այդ պրոցեսըամենագեղեցիկն է իմ կարծիքով ծնողների համար։

306. Նախադասությունն այնպե´ս փոխիր, որ ընդգծված բառը փակագծում տրված ձևով լինի (նախադասության մյուս գոյականների ձևերը կարող ես փոխել):

       Վաղուց ի վեր դելֆիններց  մասին հեքիաթների նման զարմանահրաշ պատմություններ են պատմում: (դելֆիններից, հեքիաթներ)

Վաղուց ի վեր դելֆիններց  հեքիաթների նման զարմանահրաշ պատմություններ են պատմում: (դելֆիններից, հեքիաթներ)

Հունական լեգենդը մի դելֆինի մասին է պատմում, որն ամեն օր մի տղայի ծովածոցովտանում էր դպրոց ու հետ բերում: (լեգենդի, դելֆին, ծովածոցը(ն))

Ըստ Հունական լեգենդի մի դելֆին պատմում էր, որն ամեն օր մի տղայի տանում էրծովածոցոն դպրոց ու  հետ բերում: (լեգենդի, դելֆին, ծովածոցը(ն))

Նոր Զելանդիայի ծովածոցում, անունը Պիլորուս Ջեկ մի դելֆին երեսուն տարի շարունակ ուղեկցում էր նավերին, և նրա պաշտպանությունը  հատուկ օրենքով էր մշակվել: (Նոր Զելանդիայի, անունը, պաշտպան՝ությունը, օրենքով):

307. Ամենա և անգույն ածանցներով կազմված ածականների իմաստները համեմատի´ր. ո՞ր ածանցն է չափազանց շատի իմաստ հաղորդում, ո՞րը՝ ամենաշատի (նրանց հետ գործածված գոյականի ձևին էլ ուշադրությո´ւն դարձրու):

Թանգարանում հնագույն գործիքներ են պահվում: Այդ դամբարանից գիտությանը հայտնի չափազանց հին գործիքները գտան:

Ամենադժվար խնդիր են տվել ինձ: Գրքի դժվարագույն խնդիրը սա է:

Ամենափոքր ձկներ են լողում իմ ակվարիումում: Իմ ակվարիումի փոքրագույն ձուկն է սա:

308. Տուն բազմիմաստ բառը նախադասությունների մեջ գործածի´ր քեզ հայտնի բոլոր իմաստներով:

Ես այսօր տանը չէմ լինելու։

Մեր տան օջախը շատ մեծ է և հարմարավետ։

309. Ընդգծված դերանունները փոխարինի´ր համապատասխան հոդերով (եթե պետք է՝ կարող ես նախադասությունից բառ հանել):

    Քո ընկերը մենակ քայլում էր փոշեծածկ ճանապարհով:

 ընկերտ մենակ քայլում էր փոշեծածկ ճանապարհով:

    Իմ որսն իր ոտքով եկավ:

որսս իր ոտքով եկավ:

 Մենք, այսինքն՝ ծովափի բնակիչները, ծովից ենք հանում մեր սերունդն ու հարստությունը:

ծովափի բնակիչներս, ծովից ենք հանում մեր սերունդն ու հարստությունը:  

 Դու՝ մեր ամենաուժեղ մարզիկը, հաղթանակով պիտի գաս:

ամենաուժեղ մարզիկտ, հաղթանակով պիտի գաս:

Ես ծեր որսորդ եմ ու կյանքում շատ բան եմ տեսել:

ծեր որսորդս եմ ու կյանքում շատ բան եմ տեսել:

Դուք՝ մեր շնորհալի տղաները, ձեր խոսքը դեռ չեք ասել:

շնորհալի տղաներդ, խոսքներդ դեռ չեք ասել:

Քո սիրտը քա´ր է, քար:

սիրտտ քա´ր է, քար:

Ձեր ձեռքն ընկնողին պրծում չկա:

310. Ընդգծված բառերը փոխի´ր՝ առանց նախադասության միտքը փոխելու:

    Թանգարանի սրահներից յուրաքանչյուրում ցուցադրվող վաթսուն առարկա կա:

Դպրոցի բոլոր դասարաններում տասնհինգական սեղան է դրված:

Ամեն մի երամում տասնհինգ կռունկ է:

Այդտեղ յուրաքանչյուր գետ երեք վտակ ունի:

311. Բառակապակցություններ կազմի´ր՝ հարցում արտահայտող բառերը գոյականներով փոխարինելով:

       Հնարավորություն ունենալ՝ ինչի՞:

Հնարավորություն ընձեռել (տալ)՝ ինչի՞:

Նպատակ ունենալ՝ ինչի՞:

Աշխատանք, խաղ, ուսում, հանգիստ, գործել, խաղալ, սովորել, հանգստանալ (կարող ես շարունակել):

            Հարցին պատասխանող բառը բայից առա՞ջ գրեցիր, թե՞ հետո: Ո՞ր դեպքում է բայից առաջ գրելն ավելի բարեհունչ:

312. Ընդգծված բառերն ու արտահայտությունները հոմանիշներով փոխարինիր այնպե´ս, որ տեքստի ոճն ավելի վերամբարձ դառնա (ըստ անհրաժեշտության՝ կարող ես բառեր հանել, բառեր, բառաձևեր կամ բառերի դասավորություն փոխել):

Հին Բաբելոնի հարստությունն ու պերճությունը դեպի իրենց գրավում էին ճամփորդներին: Նրանք գալիս էին իրենց աչքերով տեսնելու քաղաքի զարմանահրաշ պարիսպները, որոնց վրայով մի քանի կառք կարող էր կողք-կողքի ընթանալ:

Սակայն ճամփորդներին ամենից ավելի հրապուրում էր Նաբուգոդոնոսոր թագավորի հիասքանչ պալատը: Պալատի կողքին բարձրանում էր ապշեցուցիչ մի շինություն կախովի այգիները: Թագավորը դրանք արարել էր  իր սիրելի կնոջ համար: Թագուհին մեդացի էր՝ իր հայրենիքի կանաչ սարերին ու անտառներին սովոր: Տոդ  ու անտառազուրկ Բաբելոնում կարոտում էր Մեդիայի լեռնային անտառների հովին ու ստվերին: Կնոջ տխրությունը նվազեցնելու  համար Նաբուգոդոնոսորը որոշեց նրան կարծես լեռներից բերված ամբողջ մի օազիս նվիրել: Եվ կամարակապ չորս հարկերից բաղկացած լայն աշտարակի վրա ստեղծվեցին հայտնի կախովի պարտեզները: Հասարակ մահկանացնուներ համար պարտեզները մտնելը անհնարին էր. չէ՞ որ դրանք արգայական  պալատի բարձր պարիսպների ետևում էին, իսկ մուտքը պահպանում էր ահավոր պահակախումբը:

Այդպիսի պարտեզներ ամբողջ աշխարհում ոչ մի տեղ չեն եղել, դրանք հիանալի էին մտածված և հեքիաթային գեղեցկություն ունեին. իզուր չէ, որ ընդկրկել են աշխարհի յոթ հրաշալիքների շարքը:

313. Նախադասություններն ըստ օրինակի փոխի´ր (ներգործակա´ն դարձրու):

         Օրինակ`Նա պարտվել էր մի հզոր թշնամուց:-

                             Մի հզոր թշնամի էր պարտության մատնել նրան:

Սիրտը գերվեց աղջկա մի ժպիտից:

Աղջկա ժպիտից գերել սիրտը։

Այս ծառի տակ ինչ-որ մեկի կողմից գանձ է թաղվել:

Ինչ որ մեկ կողմից գանձ թաքցրեց այս ծառի տակ։

Քարը մաշվել, հարթվել էր անձրևից ու քամուց:

Անձրևից ու քամուց քարը մաշվել, հարթվել էր։

Արտերը խանձվել էին բարկ արևից:

Բարկ արևը խանձել էր արտերը։

Քարտը լրացվում է միայն չափահաս քաղաքացիների կողմից:

Չափահաս քաղաքացիները կարող են լրացնել քարտը։

Նա ազատազրկման է դատապարտվել ու տուգանվել իտալական դատարանի կողմից:

Իտալական դատարանը ազատազրկման է դատապարտել է ու նուգանել նրան։

Ութ տարի տղամարդ համարվեց ընկերների կողմից ու նրանց հետ հավասար աշխատեց:

ութ տարի հավասար աշխատեց ու համարվեց տղամարդ ընկերների կողմից։

Դյութվել էր ալիքների ու քամու երգով:

Ալիքների ու քամու երգով դյութվել էր։

Աղջիկը շրջապատված էր հետաքրքրասերների մեծ խմբով:

Հետաքրքրասերիերի մեծ խմբով աղջիկը շրջապատված էր։

Ընկերս համերգի է հրավիրված:

Հրավիրել էին համերգի ընկերոջս։

Վերջապես խոսքը տրվում է օրվա հերոսին:

Վերջապես օրվա հերոսին տտրվեց խոսքը։

314. Շարքի բոլոր բառերը, բացի մեկից, նույն ձևով են կազմված: Գտի´ր օրինաչափությանը չենթարկվող բառը.

         ա) փառապանծ, հենակմախք, հեռախոս, ռազմակոչ, կիսաշրջանաձև,

Բոլորինը երկու արմատ իսկ «կիսաշրջանաձև» բառը երեք արմատ

բ) սեղմաժպիտ, կարմրազգեստ, կարմրախայտ, խավարասեր, իսկույնևեթ:

Բոլորը ունեն «ա» հոդա կապ իսկ «իսկույնևեթ» չունի «ա» հոդակապ ունի «և» հոդակապ։

գ) Մանկություն, գրավիչ, հերարձակ, գրական, քննություն:

Բոլորը ունեն մեկ արմատ մեկ ածանաց իսկ «Հերարձակ» բառը ունի երկու արմատ։

315. Հարցում արտահայտող բառերը փոխարինի´ր համապատասխան բառակապակցություններով:

         Հեռագիրը՝ ո՞ր, բերել էին գիշերը:

Հեղագիրը ուղարկված է Ամերիկայից,

Ծաղիկը՝ ինչպիսի՞, դաշտում կարծես միակն էր:

Ծաղիկը հիսաքանչ և գեղեցիկ, դաշտում կարծես միակն էր։

Աշունը շուկան լցրել է մրգերով՝ ինչպիսի՞:

         Նրա հիասթափությունը մատնում էին աչքերը՝ ինչպիսի՞:

Մի ժպիտ՝ ինչպիսի՞, թառել էր դեմքին:

316. Հարցում արտահայտող բառերը տրված գոյականներով փոխարինելով՝ բառակապակցություններ կազմի´ր:

         Դիմադրել՝ ինչի՞ն(Մտքին, ճնշումին, հեռանալուն, առաջանալուն, մոռանալուն):

            Խուսափել՝ ինչի՞ց(Մտքից, Ճնշումից, հեռանալուց, առաջանալուց, մոռանալուց):

Միտք, ճնշում, հեռանալ, առաջանալ, մոռանալ (կարող ես շարունակել):

317. Տրված պարզ նախադասությունները դարձրո´ւ բարդ՝ ավելացնելով փակագծում տրված հարցին պատասխանող նախադասություն (որպեսզի ավելացրածդ նախադասությունը տրվածի հետ կապվի, կարող ես անհրաժեշտ բառ ավելացնել):

Ա´յ աղվեսներ, ձեռք քաշեք ձեր պոչերից, որովհետև որսրոդները գալիս են: (ինչո՞ւ)

Ութ տարի մնացի այդ երկրում, որովհետև ինձ դուր է գալիս այս երկիրը: (ինչո՞ւ)

Բոբն արագ վազեց հանդերձանքի կույտի մոտ, որովհետև նա շտապում էր աշխատանքի: (ինչո՞ւ)

Նա ուժ հավաքեց, որովհետև  նա զվաղվում էր սպորտով: (ինչի՞ համար)

318. Նախադասությունները հնարավոր ձևերով կետադրի´ր այնպես, որ իմաստները տարբեր լինեն:

         Հայրն ու մայրը ողջունեցին մեզ, համբուրեցին և շնորհավորեցին իրար:

Հայաստանը ուր որոշել էր գնալ, մանուկ հասակից չէր տեսել:

Նրանց ոտների տակ մի պահ մթագնում էին ձորերը և անտառները սևանում էին ամպերի արանքում, բեկբեկված շողերի և փայլի մեջ:

Խաղաղ գիշերվա մեջ թույլ լույս արձակելով՝ երկու աստղ էր պլպլում Ծիծեռնավանքի ծուռ խաչի վրա:

Ծովափին կանգնած աղջիկը՝ հայացքը հառել էր հեռու հորիզոնին:

319. Ընտանիքի վերաբերյալ հարցեր գրի´ր, տարբեր մարդկանց հետ հարցազրույց վարի´ր ու գրի´ առ (քո կարծիքը փորձիր տրվածդ հարցերով արտահայտել):

-Բարև

-Բարև

-Կներկայանաք

-Արայիկ Խաչատրյան եմ

-Վոր դպրոցում եք սովուրում

-Ես սովորում եմ <Մխիթար Սեբաստացի> կրդահամալիրում

-Իսկ վոր դասերնես սիրում և որ դասատունեին։

-Ես սիրում եմ բոլոր դասերը բայց ինձ դուր չի գալիս մեր հին մաթեմատիկայի դասատուն Արման Երանոսյանը։

-Լավ շնորհակալություն

-Խնդրեմ։

320. Փակագծերում տրված բայերը պահանջված ձևով գրի´ր և Ա և Բ տեքստերում բայի ժամանակները համեմատի´ր:

         Ա. Հնդկաստանում Հունդեր անունով մի գյուղ կա, որտեղ ծխելը ոչ միայն արգելվում է, այլև պատժվում է(պատժվել): Գյուղացիներից ո´վ էլ լինի(լինել), եթե ծխախոտը կամ ծխամորճը բերանին բռնեցին(բռնվել),կտունանեն (տուգանվել): Սակայն վերջին տարիներին Հունդեր գյուղում միայն մի դեպք եղել(լինել), որն առժանացավ(արժանանալ) պատժի: Բնակիչներն արդեն բարժ էրն(վարժվել) այն մտքին, որ ծխողներն իրենց գյուղում տեղ չուներ(չունենալ): Հնաբնակները պատմում են, որ ծխելու սովորություն չունենալը շատ վաղուց սկիզբ էր առել(սկիզբ առնել) և սերնդից սերունդ փոխանցեվել(փոխանցվել): Այժմ ոչ ոք չէր հիշում(չհիշել), թե ե´րբ և ի´նչ պատճառով առաջացավ(առաջանալ) այդ լավ սովորույթտը:

Բ. Հնդկաստանում Հունդեր անունով մի գյուղ կար, որտեղ ծխելը ոչ միայն արգելվում էր, այլև պատժվում էրին(պատժվում): Գյուղացիներից ո´վ էլ լիներ(լինել), եթե ծխախոտը կամ ծխամորճը բերանին բռնեին(բռնվել), կտուգանեին(տուգանվել): Սակայն վերջին տարիներին Հունդեր գյուղում միայն մի դեպք էր եղել(լինել), որն արժանացել էր(արժանանալ) պատժի: Բնակիչներն արդեն վառժվել էին(վարժվել) այն մտքին, որ ծխողներն իրենց գյուղում տեղ չունէին(չունենալ): Հնաբնակները պատմում են, որ ծխելու սովորություն չունենալը շատ վաղուց սկիզբ էր առել(սկիզբ առնել) և սերնդից սերունդ փոխանցվել էր(փոխանցվել): Ոչ ոք չէի հիշում(չհիշել), թե ե´րբ և ի´նչ պատճառով առաջացել էր(առաջանալ) այդ լավ սովորույթտը: